Εμβρυικός Θάνατος

Συχνά δεν γνωρίζουμε την αιτία κάθε εμβρυϊκού θανάτου και δεν μπορεί πάντα να αποτραπεί. Ωστόσο, υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον κίνδυνο εμβρυϊκού θανάτου.

Τέσσερις βασικές ενέργειες που μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον κίνδυνο εμβρυϊκού θανάτου:
1. Αν καπνίζετε, αυτή είναι η πιο σημαντική αλλαγή που μπορείτε να κάνετε. Το κάπνισμα σάς εκθέτει σε υψηλότερο κίνδυνο εμβρυϊκού θανάτου και μπορεί επίσης να βλάψει το μωρό σας με άλλους τρόπους. Αν καπνίζετε, ζητήστε υποστήριξη για να σταματήσετε όσο είστε έγκυος. Η διακοπή του καπνίσματος στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης μειώνει τον κίνδυνο εμβρυϊκού θανάτου στο επίπεδο του κινδύνου που διατρέχει μία μη καπνίστρια.
2. Στο τρίτο τρίμηνο θα πρέπει να κοιμάστε στο πλάι, καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι αυτό συμβάλλει στην πρόληψη του εμβρυϊκού θανάτου.
3. Μπορείτε επίσης να παρακολουθείτε το μοτίβο κινήσεων του μωρού σας, γεγονός το οποίο σας προσφέρει περισσότερες πιθανότητες να καταλαβαίνετε πότε το μωρό σας δεν είναι καλά.
4. Να πηγαίνετε σε όλα τα ραντεβού προγεννητικού ελέγχου και υπερηχογραφήματα. Έχουν σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να εντοπίζουν τυχόν προβλήματα έγκαιρα, ούτως ώστε και οτιδήποτε εντοπίζεται να μπορεί να αντιμετωπίζεται έγκαιρα.

Παρακολούθηση των κινήσεων του μωρού σας
Οι κινήσεις του μωρού σας είναι σημάδι ότι είναι καλά. Όταν δεν είναι καλά, το πρώτο πράγμα που κάνουν τα μωρά είναι να κινούνται λιγότερο για να διατηρήσουν την ενέργειά τους. Η επιβράδυνση της κίνησης είναι κάτι που οι μητέρες παρατηρούν σχεδόν στα μισά περιστατικά εμβρυϊκού θανάτου. Αν γνωρίζετε το μοτίβο κίνησης του μωρού σας, θα μπορείτε να προσέχετε περισσότερο τις κινήσεις τους και να αναλαμβάνετε δράση μόλις οι κινήσεις αλλάζουν με οποιονδήποτε τρόπο. Η έγκαιρη προσέλευση στο νοσοκομείο είναι σημαντική.
Ποτέ μη χρησιμοποιείτε Doppler χειρός για να ακούτε τους καρδιακούς παλμούς του μωρού στο σπίτι. Είναι σημαντικό το μωρό σας να ελέγχεται από εκπαιδευμένους επαγγελματίες που θα πραγματοποιούν τους απαραίτητους ελέγχους, ώστε να είστε σίγουροι ότι το μωρό σας είναι ασφαλές.

Μεταξύ της 18ης και της 24ης εβδομάδας θα αρχίσετε να αισθάνεστε το μωρό σας να κινείται. Τα περισσότερα μωρά κατασταλάζουν σε κάποιο μοτίβο την 24η εβδομάδα. Εξακολουθούν να κινούνται περισσότερο μέχρι τον τοκετό και τη γέννηση. Οι κινήσεις των μωρών σας ΔΕΝ επιβραδύνονται όσο πλησιάζει η ημερομηνία τοκετού σας.

Δεν υπάρχει καθορισμένο μοτίβο φυσιολογικών κινήσεων. Το μοτίβο κινήσεων του μωρού σας είναι μοναδικό και θα το καταλάβετε με την πάροδο του χρόνου.

Επικοινωνήστε αμέσως με τον ιατρό ή τη μαία σας, αν παρατηρήσετε επιβράδυνση των κινήσεων του μωρού – μην το αναβάλετε για την επόμενη ημέρα, και μην περιμένετε να περάσει το Σαββατοκύριακο. Μεταβείτε σε ένα μαιευτήριο οποιαδήποτε στιγμή, ακόμη και το Σαββατοκύριακου ή τη νύχτα.

Υπάρχουν ορισμένα βασικά πράγματα που χρειάζεται να θυμάστε για τις κινήσεις του μωρού:
• Τα μωρά ΔΕΝ κινούνται λιγότερο προς το τέλος της εγκυμοσύνης.
• Θα αισθάνεστε την κίνηση του μωρού συνέχεια μέχρι να γεννήσετε, και επίσης καθόλη τη διάρκεια του τοκετού σας.
• Μη χρησιμοποιείτε χειροκίνητες οθόνες, Doppler ή εφαρμογές τηλεφώνου για να ελέγχετε τον καρδιακό παλμό του μωρού σας. Ακόμα κι αν ανιχνεύσετε καρδιακό παλμό, αυτό δεν εγγυάται ότι το μωρό σας είναι καλά.

Να κοιμάστε στο πλάι στο τρίτο τρίμηνο
Οι έρευνες έχουν δείξει ότι είναι ασφαλέστερο για το μωρό αν κοιμάστε στο πλάι κατά το τρίτο τρίμηνο. Αυτό ισχύει τόσο για τον νυχτερινό ύπνο όσο και για τυχόν ύπνους κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Η στάση ύπνου στο τρίτο τρίμηνο είναι σημαντική επειδή, αν κοιμάστε ανάσκελα, το συνδυασμένο βάρος του μωρού και της μήτρας ασκεί πίεση σε άλλα όργανα του σώματός σας.

Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα τι ακριβώς προκαλεί τον αυξημένο κίνδυνο εμβρυϊκού θανάτου, γνωρίζουμε όμως ήδη τα εξής, τα οποία μπορεί να διαδραματίζουν κάποιο ρόλο:

• Όταν κοιμάστε / ξαπλώνετε ανάσκελα, το μωρό και η μήτρα ασκούν πίεση στα κύρια αιμοφόρα αγγεία τα οποία τροφοδοτούν τη μήτρα και αυτό μπορεί να περιορίσει τη ροή του αίματος / οξυγόνου στο μωρό.
• Περαιτέρω πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι όταν μια γυναίκα ξαπλώνει ανάσκελα στα τέλη της εγκυμοσύνης (σε σύγκριση με το να ξαπλώνει στο πλάι), το μωρό είναι λιγότερο ενεργό και σημειώνονται αλλαγές στα μοτίβα των καρδιακών παλμών. Αυτό πιστεύεται ότι οφείλεται στα χαμηλότερα επίπεδα οξυγόνου στο μωρό όταν η μητέρα ξαπλώνει ανάσκελα.

Διακοπή καπνίσματος
Οι χημικές ουσίες που περιέχουν τα τσιγάρα εμποδίζουν το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά να φτάσουν στο μωρό σας. Οι χιλιάδες αυτές χημικές ουσίες μεταφέρονται επίσης στο μωρό σας μέσω του πλακούντα. Υπάρχουν πολλές δυνατότητες υποστήριξης που θα σας βοηθήσουν να κόψετε το κάπνισμα.

Διατήρηση υγιούς βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας
Η παχυσαρκία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (όταν δηλαδή ο ΔΜΣ σας είναι πάνω από 30) μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές. Είναι καλύτερα να έχετε ένα υγιές βάρος, πριν μείνετε έγκυος. Αν είστε έγκυος και ανησυχείτε για το βάρος σας, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας σχετικά με τη διαχείριση του βάρους σας, ώστε να τρέφεστε σωστά και να παραμένετε ενεργή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας.

Αποφυγή αλκοόλ και φαρμάκων
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και η λήψη φαρμάκων κατά την κύηση μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά την ανάπτυξη του μωρού σας και να αυξήσουν τον κίνδυνο αποβολής και εμβρυϊκού θανάτου.

Προσέχετε τον εαυτό σας
• Να πηγαίνετε σε όλα τα ραντεβού προγεννητικού ελέγχου και τα υπερηχογραφήματά σας, ώστε να ελέγχεται η πορεία ανάπτυξης του μωρού σας. Θα το εξετάζουν επίσης για συμπτώματα παθήσεων που μπορεί να επηρεάσουν τη μητέρα, και οι οποίες έχουν συσχετιστεί με τον εμβρυϊκό θάνατο, όπως η προεκλαμψία.
• Διαβάστε πώς να αποφεύγετε λοιμώξεις κατά την κύηση που μπορεί να επηρεάσουν το μωρό σας.
• Ενημερώστε τoν ιατρό ή τη μαία σας για τυχόν αιμορραγίες, πόνους στο στομάχι ή άλλα συμπτώματα που σας ανησυχούν.
• Αν αισθάνεστε οποιαδήποτε φαγούρα, πείτε το στον ιατρό ή τη μαία σας. Ο κνησμός μπορεί να είναι σημάδι μιας ηπατικής διαταραχής που ονομάζεται μαιευτική χολόσταση / ενδοηπατική χολόσταση της κύησης. Η πάθηση αυτή έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμβρυϊκού θανάτου, ωστόσο με προσεκτική διαχείριση τα περισσότερα έμβρυα δεν επηρεάζονται.
• Κάντε το εμβόλιο κατά της γρίπης κατά τη διάρκεια της κύησης. Το εμβόλιο συνιστάται από την Ελληνική Μαιευτική και Γυναικολογική Εταιρεία, λόγω των οφελών που προσφέρει τόσο σε εσάς όσο και στο μωρό σας. Η γρίπη στην εγκυμοσύνη είναι ένα σοβαρό θέμα. Εκτός από την αύξηση του κινδύνου εμβρυϊκού θανάτου, σας εκθέτει σε κίνδυνο επιπλοκών.
• Αρχίστε να παίρνετε φολικό οξύ πριν από τη σύλληψη για να μειώσετε την πιθανότητα δισχιδούς ράχης. Αυτό θα πρέπει να συνεχιστεί για το πρώτο τρίμηνο. Τα συμπληρώματα βιταμίνης D συνιστώνται καθόλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας. Ο γυναικολόγος και η μαία σας μπορούν να σας συμβουλεύσουν για την ενδεδειγμένη δοσολογία με βάση τις ατομικές σας ανάγκες.

Όταν ένα μωρό γεννηθεί νεκρό, σε πολλές περιπτώσεις η αιτία θανάτου δεν μπορεί να βρεθεί. Οι θάνατοι αυτών των μωρών παραμένουν «ανεξήγητοι», γεγονός το οποίο μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο για τους πενθούντες γονείς που θέλουν να καταλάβουν τι συνέβη στο μωρό τους. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι πολλοί εμβρυϊκοί θάνατοι παραμένουν ανεξήγητοι, υπάρχουν διάφορες πιθανές αιτίες.

Η δυσλειτουργία του πλακούντα είναι ο πιο κοινός γνωστός λόγος για τον εμβρυϊκό θάνατο ενός μωρού. Περίπου το 50% του συνόλου των εμβρυϊκών θανάτων συνδέεται με επιπλοκές με τον πλακούντα.

Ο πλακούντας παρέχει θρεπτικά συστατικά (τροφή) και οξυγόνο στο μωρό όσο αυτό μεγαλώνει στη μήτρα, συνδέοντας το μωρό με την παροχή αίματος της μητέρας του. Αποτελεί ουσιαστικά τη γραμμή ζωής του μωρού, ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξή του.
Αν ο πλακούντας δεν λειτουργεί σωστά, το μωρό δεν λαμβάνει θρεπτικά συστατικά ή οξυγόνο σε επαρκή ποσότητα και δεν μπορεί να μεγαλώσει ή να αναπτυχθεί. Αυτό ονομάζεται ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης (IUGR).

Πολλά από τα θνησιγενή μωρά τα οποία επηρεάζονται από τη δυσλειτουργία του πλακούντα φαίνονται κατά τα άλλα υγιή, ωστόσο γεννιούνται μικρότερα σε μέγεθος από το αναμενόμενο.

Μειωμένες εμβρυϊκές κινήσεις
Οι μειωμένες εμβρυϊκές κινήσεις δεν αποτελούν αιτία εμβρυϊκού θανάτου, ωστόσο είναι σημάδι ότι το μωρό ενδέχεται να μη λαμβάνει αρκετό φαγητό ή οξυγόνο. Μειωμένη εμβρυϊκή κίνηση παρατηρείται από τις μητέρες στους μισούς περίπου εμβρυϊκούς θανάτους.
Για τον λόγο αυτό, οι επαγγελματίες υγείας ζητούν από τις εγκύους να παρακολουθούν το μοτίβο των κινήσεων του μωρού τους από τις εβδομάδες 22 και μετά.

Αν παρατηρήσετε κάποια αλλαγή στο μοτίβο κινήσεων του μωρού σας, επικοινωνήστε αμέσως με το νοσοκομείο. Μην πέσετε για ύπνο το βράδυ αν έχετε οποιαδήποτε ανησυχία σχετικά με τις κινήσεις του μωρού σας.

Αποκόλληση πλακούντα
Πριν από τη γέννηση του μωρού, υπάρχει πιθανότητα ο πλακούντας να διαχωριστεί από τη μήτρα. Αυτό ονομάζεται αποκόλληση πλακούντα και μπορεί να οδηγήσει σε εμβρυϊκό θάνατο, καθώς το γεγονός αυτό σημαίνει ότι ο πλακούντας δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε.
Η αποκόλληση πλακούντα μπορεί να προκληθεί από χτύπημα ή πρόσκρουση στο στομάχι ή μπορεί να συνδέεται με κάποια πάθηση, όπως η προεκλαμψία ή η εμβρυϊκή καθυστέρηση της ανάπτυξης. Μερικές φορές η αποκόλληση του πλακούντα συμβαίνει χωρίς σαφή εξήγηση.

Τα συμπτώματα της αποκόλλησης του πλακούντα είναι:
• πόνος στην πλάτη και την κοιλιακή χώρα
• συσπάσεις
• υπερτονία της μήτρας
• κολπική αιμορραγία.

Αν υποφέρετε από οποιοδήποτε από τα παραπάνω συμπτώματα, ζητήστε αμέσως ιατρική βοήθεια.

Λοίμωξη
Ένας στους δέκα εμβρυϊκούς θανάτους επέρχεται επειδή η μητέρα παθαίνει κάποια λοίμωξη.
Διάφορες βακτηριακές λοιμώξεις μπορεί να μετακινηθούν από τον κόλπο προς τη μήτρα, όπως για παράδειγμα στρεπτόκοκκος ομάδας Β, χλαμύδια, κλεμπσιέλα, εντερόκοκκος, αιμόφιλος της ινφλουέντζας, μυκόπλασμα ή ουρεόπλασμα και κολοβακτηρίδια (E.coli).

Και άλλες λοιμώξεις μπορεί να βλάψουν το μωρό, όπως:
• Ερυθρά (γερμανική ιλαρά)
• Γρίπη
• Νόσος του Lyme
• Τοξοπλάσμωση
• Παρβοϊός
• Ιός Coxsackie
• Μεγαλοκυτταροϊός
• Ιός του απλού έρπητα
• Λιστερίωση
• Πυρετός Q
• Ελονοσία

Άλλες παθήσεις που συνδέονται με τον εμβρυϊκό θάνατο
• Προεκλαμψία –πάθηση που εμφανίζεται συνήθως μετά την 20ή εβδομάδα και προκαλεί υψηλή αρτηριακή πίεση στην κύηση
• Ενδοηπατική χολόσταση της κύησης (ICP) ή μαιευτική χολόσταση – ηπατική διαταραχή που επηρεάζει την κύηση
• Προϋπάρχων διαβήτης
• Διαβήτης της κύησης
• Γενετικό ανωμαλία του μωρού (αιτία για ποσοστό περίπου 10% των εμβρυϊκών θανάτων)
• Υπερβολική απώλεια αίματος (αιμορραγία) πριν ή κατά τη διάρκεια του τοκετού
• Προβλήματα με τον ομφάλιο λώρο – Πρόπτωση του ομφάλιου λώρου συμβαίνει όταν ο λώρος γλιστράει μέσα από την είσοδο της μήτρας πριν γεννηθεί το μωρό. Το γεγονός αυτό μπορεί να εμποδίζει το μωρό να λαμβάνει αρκετό οξυγόνο. Ο ομφάλιος λώρος μπορεί επίσης να τυλιχτεί γύρω από τον λαιμό του μωρού
• Πρόωρος τοκετός – όταν ένα μωρό γεννιέται πριν την 37η εβδομάδα κύησης

Πολλοί γονείς θέλουν απεγνωσμένα να μάθουν τι συνέβη στο μωρό τους. Η νεκροψία-νεκροτομή μπορεί μερικές φορές να προσφέρει απαντήσεις σχετικά με τον εμβρυϊκό θάνατο, ή τουλάχιστον να αποκλείσει ορισμένες αιτίες.

Πολλές γυναίκες οι οποίες υποφέρουν από τον εμβρυϊκό θάνατο δεν παρατηρούν αλλαγές. Ωστόσο, υπάρχουν μερικά πράγματα που θα πρέπει να προσέχετε κατά την εγκυμοσύνη σας.

Κινήσεις του μωρού στη μήτρα
Πιθανότατα θα αρχίσετε να αισθάνεστε τις κινήσεις του μωρού σας στη μήτρα κάπου μεταξύ της 18ης και της 22ης εβδομάδας. Καθώς περνούν οι εβδομάδες, μπορεί να παρατηρήσετε ένα συγκεκριμένο μοτίβο κίνησης που σας είναι οικείο.

Το μωρό σας μπορεί να κινείται περισσότερο τα βράδια όταν ξεκουράζεστε ή πριν πάτε για ύπνο τη νύχτα. Μπορεί επίσης να διαπιστώσετε ότι ορισμένες δραστηριότητες σας –όπως όταν κάνετε μπάνιο, όταν έχετε τα πόδια σας ψηλά και αναπαύεστε στον καναπέ ή όταν τρώτε και πίνετε– μπορεί να κάνουν το μωρό σας να κινείται περισσότερο.

Οι κινήσεις συνήθως γίνονται πιο τακτικές στην 26η εβδομάδα. Η αναγνώριση αυτών των μοτίβων κίνησης μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη κατά την εγκυμοσύνη σας.

Αν το μωρό ζορίζεται μέσα στη μήτρα, είναι πιθανό να κινείται λιγότερο για να εξοικονομήσει ενέργεια. Πρέπει να παρατηρείτε πότε συμβαίνει αυτό και να επικοινωνείτε αμέσως με το νοσοκομείο σας. Είναι ζήτημα ζωής και θανάτου.

Αν διαπιστώσετε σαφή αλλαγή των κινήσεων του μωρού σας
Αν παρατηρήσετε μια αλλαγή ή μείωση στις κινήσεις του μωρού σας, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον ιατρό ή τη μαία σας ή το μαιευτήριο αμέσως – μην περιμένετε μέχρι την επόμενη ημέρα.

Αν νομίζετε ότι έχει υπάρξει κάποια αλλαγή στις κινήσεις του μωρού σας
Η παροιμία λέει «Φύλαγε τα ρούχα σου να έχεις τα μισά». Αν έχετε οποιαδήποτε αμφιβολία, καλέστε τον ιατρό, τη μαία ή το μαιευτήριό σας. Εμπιστευτείτε το ένστικτό σας.

Σε ποιον θα μιλήσω αν παρατηρήσω μια αλλαγή στις κινήσεις του μωρού μου;
Αν δεν σας έχουν δοθεί συγκεκριμένα στοιχεία επικοινωνίας του ιατρού σας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας, το καλύτερο μέρος για να καλέσετε είναι συνήθως το μαιευτήριο. Το μαιευτήριο δεν είναι διαθέσιμο μόνο για τις γυναίκες που πρόκειται να γεννήσουν, αλλά και για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Πρέπει να είναι ανοιχτό όλο το 24ωρο και εκεί πρέπει πάντα να βρίσκεται μια μαία η οποία θα είναι σε θέση να συζητήσει μαζί σας σχετικά με αυτά που βιώνετε και να σας συμβουλεύσει.

Τι θα συμβεί αν πάω στο νοσοκομείο;
Μόλις βρεθείτε στο νοσοκομείο, πιθανότατα θα ελέγξουν την υγεία σας και θα ακροαστούν τον καρδιακό παλμό του μωρού. Μπορεί να σας συνδέσουν με κάποια συσκευή παρακολούθησης καρδιακού παλμού η οποία καταγράφει το ίχνος του καρδιακού παλμού του μωρού, ώστε να μπορούν να το εξετάσουν για τυχόν συμπτώματα. Μπορεί επίσης να σας δοθεί μια συσκευή με κουμπί, το οποίο θα πρέπει να πιέζετε κάθε φορά που αισθάνεστε το μωρό να κινείται και αυτό μπορεί επίσης να φανεί στην καταγραφή του εμβρυϊκού καρδιακού παλμού.
Είναι αρκετά σύνηθες με το που ξαπλώσετε, ακούσετε τον χτύπο της καρδιάς του μωρού και χαλαρώσετε, να αρχίσετε να αισθάνεστε το μωρό να κλωτσάει πολύ. Μην αισθανθείτε ντροπή – οι μαίες βλέπουν τέτοια πράγματα καθημερινά. Είναι πολύ καλύτερο να πάτε και να ελεγχθείτε ούτως ώστε να μπορούν να προληφθούν τυχόν πιθανά προβλήματα.

Στάση ύπνου στο τρίτο τρίμηνο
Όταν φτάσετε στο τρίτο τρίμηνο, η συμβουλή είναι να κοιμάστε στο πλάι. Έρευνες έχουν δείξει ότι ο ύπνος ανάσκελα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμβρυϊκού θανάτου. Αυτή η συμβουλή ισχύει τόσο για τον ύπνο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και για τον νυχτερινό ύπνο.

Απώλεια υγρού/ κολπικό έκκριμα κατά την κύηση
Αν εμφανίσετε οποιαδήποτε απώλεια υγρού από τον κόλπο σας κατά την εγκυμοσύνη σας, θα πρέπει να επικοινωνήσετε αμέσως με τον ιατρό ή τη μαία σας για να εξεταστείτε. Μπορεί να έχουν σπάσει πρόωρα τα νερά σας ή να είναι σημάδι μόλυνσης της μήτρας.

Πρόωρη ρήξη υμένων (σπάσιμο νερών) στην κύηση
Τα νερά μπορεί να σπάσουν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της κύησης, όχι μόνο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, και αυτό μπορεί να προκαλέσει πρόωρο τοκετό. Αν αισθάνεστε κάποια διαρροή υγρού ή υγρασία, αυτό μπορεί να είναι ένα σημάδι ότι τα νερά σας έχουν σπάσει. Σε αυτές τις περιπτώσεις φορέστε μια καθαρή σερβιέτα (όχι ταμπόν) και καλέστε τον ιατρό ή τη μαία σας. Μπορεί να σας ζητήσουν να μυρίσετε τη σερβιέτα –καθώς είναι συνηθισμένο να σας τρέχουν ούρα κατά την εγκυμοσύνη– ή μπορεί να σας ζητήσουν να ελέγξετε ξανά τη σερβιέτα σε περίπου 20 λεπτά για να δείτε αν είναι υγρή.

Το αμνιακό υγρό –το υγρό γύρω από το μωρό– μυρίζει διαφορετικά από τα ούρα και είναι συνήθως διαυγές, ροζ ή μπορεί να είναι πράσινο ή καφέ. Αν πιστεύετε ότι είναι αμνιακό υγρό, είναι σημαντικό να πάτε κατευθείαν στο νοσοκομείο για εξέταση. Μπορεί να σας ζητηθεί να φορέσετε ένα σερβιετάκι καθημερινής χρήσης για έως και 12 ώρες για να επιβεβαιώσετε αν χάνετε αμνιακό υγρό και μπορεί να χρειαστείτε εσωτερική εξέταση (μέσα στον κόλπο) για τυχόν σημάδια ότι ο τράχηλός σας ανοίγει ή μαλακώνει για τον τοκετό.

Λοίμωξη κατά την κύηση
Θα πρέπει να αναφέρετε την ύπαρξη οποιαδήποτε έκκρισης από τον κόλπο σας η οποία μπορεί να είναι δύσοσμη και να φέρει οποιοδήποτε χρώμα εκτός από λευκό, καθώς αυτό μπορεί να είναι σημάδι ενδομήτριας λοίμωξης. Οι λοιμώξεις μπορούν να αποδυναμώσουν τον σάκο των μεμβρανών γύρω από το μωρό, να προκαλέσουν μόλυνση μέσα στη μήτρα ή να κάνουν τα νερά σας να σπάσουν.

Αν παρουσιάσετε κάποια ασυνήθιστη έκκριση, επικοινωνήστε με τη μαία, τον γιατρό ή το νοσοκομείο σας και ζητήστε να σας πάρουν δείγμα για έλεγχο τυχόν λοίμωξης.

Διαβήτης στην κύηση
Για τις γυναίκες με διαβήτη στην κύηση, η αποβολή, η προεκλαμψία, ο πρόωρος τοκετός, ο εμβρυϊκός θάνατος και άλλα προβλήματα με το μωρό (ενώ αυτό βρίσκεται στη μήτρα, κατά τον τοκετό και μετά τη γέννηση) είναι δυστυχώς πιο συχνά. Αυτό σημαίνει ότι ο επαρκής έλεγχος των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σας και η τακτική παρακολούθηση είναι ζωτικής σημασίας.
Είτε είχατε ήδη διαβήτη είτε αναπτύξετε διαβήτη κατά τη διάρκεια της κύησης (γνωστός ως διαβήτης της κύησης), θα πρέπει να παρακολουθείστε στενά και θα πρέπει να γνωρίζετε πώς να φροντίζετε με τον καλύτερο τρόπο τον εαυτό σας και το μωρό σας κατά την εγκυμοσύνη σας.

Τι να κάνετε αν έχετε διαβήτη κύησης
Αν είχατε ήδη διαβήτη τύπου 1 ή 2 πριν από την κύηση, θα πρέπει να ζητήσετε αρκετή καθοδήγηση και υποστήριξη πριν από την εγκυμοσύνη, προτού σταματήσετε την αντισύλληψη και προσπαθήσετε να κάνετε παιδί.

Αν είστε έγκυος με διαβήτη, πιθανότατα θα σας παρακολουθεί τακτικά κάποιος γιατρός και κάποια μαία που ειδικεύονται στον διαβήτη. Φροντίστε να πηγαίνετε σε όλα τα προγραμματισμένα ραντεβού σας και ζητήστε βοήθεια αμέσως από τον γιατρό σας, τη μαία ή τους νοσοκομειακούς ιατρούς αν ανησυχείτε για τον έλεγχο των γλυκαιμικών δεικτών σας ή άλλους παράγοντες που επηρεάζουν είτε την εγκυμοσύνη σας είτε τον διαβήτη σας.

Η παρακολούθηση της ανάπτυξης και των κινήσεων του μωρού σας είναι πιο σημαντική από ό,τι σε άλλες εγκυμοσύνες, οπότε φροντίστε να γνωρίζετε με σιγουριά με ποιον θα πρέπει να επικοινωνήσετε αν ανησυχείτε για κάτι.

Αν παρουσιάζετε οποιονδήποτε από τους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη διαβήτη της κύησης, μεταξύ άλλων και δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) 30 και πάνω, φροντίστε να κάνετε κάποια εξέταση μεταξύ της 24ης και 28ης εβδομάδας, όπως συνιστά η Ελληνική Μαιευτική & Γυναικολογική Εταιρεία.

Προεκλαμψία και εμβρυϊκός θάνατος
Η προεκλαμψία είναι μια πάθηση που εμφανίζεται σε ποσοστό περίπου 8 – 10% των κυήσεων και η οποία αν δεν θεραπευτεί, μπορεί να προκαλέσει εμβρυϊκό θάνατο. Είναι πιθανότερο να πάθετε προεκλαμψία στην πρώτη εγκυμοσύνη σας ή σε μια επόμενη εγκυμοσύνη με κάποιον νέο σύντροφο. Το κύριο σύμπτωμα είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση. Είναι πολύ σημαντικό να πηγαίνετε σε όλα τα ραντεβού προγεννητικού ελέγχου, καθώς η προεκλαμψία είναι μια από τις παθήσεις της εγκυμοσύνης για την οποία θα σας παρακολουθεί ο ιατρός σας.
Αν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σάς πουν ότι η αρτηριακή σας πίεση είναι ανεβασμένη σε σχέση με τις αρχικές μετρήσεις στην αρχή της εγκυμοσύνης σας, ρωτήστε πόσο μεγάλη είναι η αύξηση. Ο ιατρός σας θα ελέγχει επίσης και την πρωτεΐνη στα ούρα σας.
Τι να κάνετε αν νομίζετε ότι μπορεί να έχετε προεκλαμψία

Μεταξύ των επισκέψεων, ελέγξτε μήπως παρουσιάσετε οποιοδήποτε από τα προειδοποιητικά σημάδια της προεκλαμψίας, όπως, μεταξύ άλλων, σοβαρές κεφαλαλγίες, αλλαγές στην όραση, π.χ. αν βλέπετε φώτα να αναβοσβήνουν μπροστά στα μάτια σας, και ξαφνικό πρήξιμο, ιδιαίτερα στα πόδια, τους αστραγάλους, τα χέρια και το πρόσωπό σας.

Μερικές γυναίκες αισθάνονται επίσης πόνο στην άνω κοιλιακή χώρα, ακριβώς κάτω από τα πλευρά. Αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας, τη μαία σας ή το μαιευτήριο για συμβουλές. Μην περιμένετε μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη επίσκεψή σας και φροντίστε να σας δει κάποιος την ίδια μέρα.

Συνεργασία με την ιατρική ομάδα σας κατά την κύηση
1. Είναι σημαντικό να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη τυχόν ανησυχίες σας ή πράγματα που παρατηρείτε. Να εμπιστεύεστε το ένστικτό σας και να αναφέρετε οποιαδήποτε επιπλοκή, ανεξάρτητα από το πόσο ασήμαντη μπορεί να φαίνεται.
2. Προσπαθήστε να γνωριστείτε με την ομάδα που σας φροντίζουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας.
3. Αν έχετε ΔΜΣ 30 και πάνω, φροντίστε να κάνετε εξέταση διαβήτη, η οποία θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μεταξύ της 24ης και 28ης εβδομάδας της κύησης. Αν δεν σας κάνουν αυτήν την εξέταση, ρωτήστε για ποιον λόγο.
4. Ζητήστε να μάθετε το μέγεθος του μωρού σας – Μήπως χρειάζεστε περαιτέρω υπερηχογραφήματα αν είναι ιδιαίτερα μεγάλο ή μικρό;
5. Αν η αρτηριακή σας πίεση είναι ανεβασμένη, μπορεί να βρίσκεστε σε αρχικό στάδιο προεκλαμψίας; Μήπως χρειάζεστε περισσότερες επισκέψεις για να την παρακολουθήσετε;
6. Αναφέρετε τυχόν ασυνήθιστα συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, θαμπή όραση (αν βλέπετε αστεράκια), τυχόν πόνους, ρινορραγίες, αίσθημα ζάλης ή λιποθυμίας.
7. Ο κνησμός είναι ιδιαίτερα σημαντικός, δεδομένου ότι μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα μαιευτικής χολόστασης, μιας ηπατικής πάθησης κατά την κύηση. Κοινό σύμπτωμα της πάθησης αυτής είναι ο κνησμός των χεριών και των πελμάτων των ποδιών, ωστόσο θα πρέπει να αναφέρετε οποιοδήποτε περιστατικό κνησμού. Μπορεί να διαγνωστεί με μια απλή εξέταση αίματος.
8. Αν κάνετε υπερηχογράφημα ή εξέταση αίματος και φαίνεται να υπάρχει κάποιο πρόβλημα που χρειάζεται πιο στενή παρακολούθηση, φροντίστε να μάθετε όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την πάθηση που εξετάζουν. Φροντίστε να μάθετε ποια είναι τα τυχόν συμπτώματα που θα πρέπει να προσέχετε και τι θα πρέπει να κάνετε σε περίπτωση που εμφανίσετε κάποιο από αυτά.
9. Από την αρχή της εγκυμοσύνης σας ρωτήστε τον ιατρό σας με ποιον πρέπει να επικοινωνήσετε αν εμφανίσετε οποιαδήποτε άλλα συμπτώματα ή ανησυχίες μεταξύ των επισκέψεων. Ποτέ μην αφήνετε κάποιο ανησυχητικό σύμπτωμα για την επόμενή σας επίσκεψη. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας, τη μαία σας ή το νοσοκομείο και ζητήστε να σας εξετάσουν.

Εύρεση των αιτιών του εμβρυϊκού θανάτου
Πολλοί γονείς εξακολουθούν να μην μπορούν να μάθουν την αιτία θανάτου του μωρού τους. Οι ερευνητές ερευνούν τα αίτια του εμβρυϊκού θανάτου, γιατί αν δεν γνωρίζουμε γιατί αυτός επέρχεται, δεν μπορούμε να βρούμε θεραπείες ή να προβλέψουμε ποιοι μπορεί να βρίσκονται σε κίνδυνο.

Ο καθένας μας περνάει το στάδιο του πένθους διαφορετικά και αυτό μπορεί να είναι κάτι δύσκολο για τα ζευγάρια που χάνουν το μωρό τους. Οι περισσότερες σχέσεις δέχονται πιέσεις όταν υπάρξει απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου και η ανείπωτη θλίψη που επέρχεται μετά τον θάνατο ενός παιδιού μπορεί είτε να διχάσει τα ζευγάρια είτε να τα φέρει ακόμα πιο κοντά.

Θρηνούμε διαφορετικά
Μπορεί εξαιτίας της δικής σας θλίψης να μην μπορείτε να δείτε τον πόνο του συντρόφου σας, ειδικά αν εσείς διαχειρίζεστε τη θλίψη με διαφορετικό τρόπο. Ο/Η σύντροφός σας μπορεί να θέλει να επιστρέψει στην εργασία του/της, ενώ εσείς να μην μπορείτε καν να σηκωθείτε από το κρεβάτι. Εσείς μπορεί να κλαίτε συνέχεια, ενώ ο/η σύντροφός σας μετά βίας να έχει έστω δακρύσει. Αυτές οι διαφορετικές σωματικές και συναισθηματικές αντιδράσεις μπορεί να προκαλέσουν τεράστια ένταση.

Μερικές μητέρες δυσκολεύονται να διαχειριστούν το γεγονός ότι ο σύντροφός τους δεν κλαίει ή ότι δεν τον βλέπουν να έχει εμφανή στεναχώρια. Εύκολα κάτι τέτοιο μπορεί να παρερμηνευτεί ως απουσία ενδιαφέροντος ή συναισθημάτων. Προσπαθήστε να σεβαστείτε αυτές τις διαφορές και να μην τις αφήνετε να σας επηρεάζουν πάρα πολύ.

Από την άλλη, μερικές γυναίκες μπορεί να ενοχλούνται βλέποντας τον σύντροφό τους να δακρύζει ή να κλαίει ανεξέλεγκτα, αν αυτό είναι κάτι που οι ίδιες δεν έκαναν ποτέ στο παρελθόν.

Όλα τα παραπάνω είναι φυσιολογικά, αν και είναι απλώς η αρχή. Να θυμάστε να φέρεστε στον άλλον με ευγένεια και να μην έχετε ποτέ μεγάλες προσδοκίες. Το πιο βασικό είναι η επικοινωνία, ακόμα κι αν αυτό σας κάνει να νιώθετε άβολα.

«Αν κάποιος από εσάς έχει ανάγκη να μιλήσει περισσότερο από τον άλλο, μιλήστε στους φίλους σας. Μερικές μέρες θα είναι πιο δύσκολες, αλλά κάποιες μέρες θα είναι πιο εύκολες».
 Lucy, η οποία έχασε τον γιο της Jude στις 41 εβδομάδες

«Ο σύζυγός μου αισθάνθηκε την ανάγκη να είναι δυνατός για μένα και σκέφτηκε ότι ήταν σημαντικό να με ενθαρρύνει να το αντιμετωπίσω προσπαθώντας να επικεντρωθώ στο μέλλον και να συνεχίσω. Μου ήταν δύσκολο να το δω ως πένθος. Τελικά, αφού φτάσαμε τον γάμο μας στο χείλος του γκρεμού, μπορέσαμε να βρούμε έναν τρόπο να κατανοήσουμε περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο πενθεί ο καθένας μας και να υποστηρίξουμε ο ένας τον άλλον για να γίνουμε πιο δυνατοί ως ζευγάρι».
Sarah, η οποία έχασε τον γιο της Tristan στις 38 εβδομάδες

«Πήγα στο κουτί αναμνήσεων του γιου μου περίπου έναν μήνα μετά το θάνατό του και παρατήρησα ότι τα πράγματα είχαν μετακινηθεί. Ήμουν αναστατωμένη, μέχρι που συνειδητοποίησα ότι το είχε κάνει ο άντρας μου. Δεν ήταν το κουτί αναμνήσεων του γιου ΜΟΥ, ήταν το κουτί αναμνήσεων του γιου ΜΑΣ. Μου έδειξε ότι πονούσε κι αυτός και ότι ήμασταν στην ίδια κατάσταση. Μου άνοιξε το μυαλό μου για να καταλάβω τα συναισθήματά του».
Lucy, η οποία έχασε τον γιο της Jude στις 41 εβδομάδες

Επιστροφή στην εργασία
Συνήθως ο πατέρας επιστρέφει στην εργασία πρώτος. Η περίοδος αυτή είναι συχνά δύσκολη, τόσο για τη μητέρα όσο και για τον πατέρα. Μπορεί να αισθάνεστε εγκαταλελειμμένες και ότι ο σύντροφός σας έχει «προχωρήσει» και έχει ξεχάσει το μωρό.

Ο σύντροφός σας μπορεί να νιώθει ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το επιπλέον άγχος της εργασίας, αλλά και ότι δεν έχει άλλη επιλογή. Μπορεί να δυσανασχετεί με τον χρόνο εκτός εργασίας που σας παραχωρήθηκε για να πενθήσετε.

Θα υπάρξουν καλύτερες μέρες και μπορεί να είναι δύσκολο να δείτε τον σύντροφό σας να επιστρέφει στην εργασία του και να συνεχίζει κανονικά.

Μπορεί η ζωή να συνεχίζεται και να πρέπει να επιστρέψετε στην ομαλή σας καθημερινότητα, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι σταματάει και το πένθος. Δώστε χρόνο στον εαυτό σας και πενθήστε τα Σαββατοκύριακα και τα βράδια.

«Στην κηδεία της Rhianna, στηριζόμουν ολόκληρη πάνω στον κύριο L. Δεν σκέφτηκα σε ποιον στηριζόταν αυτός. Πέθανε και η δικιά του κόρη. Σκούπισε τα δικά του δάκρυα για να αφήσει τα δικά μου να τρέξουν. Στάθηκε όρθιος για να μην πέσω εγώ. Άφησε το χαμόγελό του να ανθίσει, ενώ το δικό μου πέθαινε. Ενημέρωνε τον κόσμο, όταν εγώ δεν είχα τίποτα να πω… Με βοήθησε να συνεχίσω, φροντίζοντας να είμαι αρκετά δυνατή. Αρκετά δυνατός για κάθε στιγμή, κάθε ώρα, κάθε μέρα. Ποτέ δεν ζήτησε βοήθεια. Όμως πέθανε και η δικιά του κόρη. Πέθανε και το δικό του μωρό. Έχασε και εκείνος το μωρό του. Όχι μόνο εγώ. Η καρδιά του ήταν και είναι ραγισμένη. Έτσι, αν υπάρχει κάποια συμβουλή που μπορώ να δώσω σε όποιον έχει κάποιον φίλο ή μέλος της οικογένειας που έχει χάσει το μωρό του, είναι ένα πράγμα, και μόνο ένα πράγμα… Μην ξεχνάτε τους μπαμπάδες, έχασαν και εκείνοι το μωρό τους».
Kerry, η οποία έχασε το μωρό της Rhianna Lily στις 28 εβδομάδες

Σεξ και οικειότητα
Οπωσδήποτε, η οικειότητα είναι κάτι δύσκολο ανά πάσα στιγμή, και το να μπορείτε να «διαβάζετε» κάποιον είναι μια δεξιότητα. Μετά την απώλεια ενός παιδιού η ικανότητα να διαβάζετε ο ένας τις διαθέσεις του άλλου μπορεί να γίνει πολύ πιο δύσκολο, καθώς μπορεί μεν να λαχταράτε για παρηγοριά, όχι όμως για σεξ. Ωστόσο, αυτά τα συναισθήματα θα επανέλθουν. Να είστε ευγενικοί μεταξύ σας.
Τα σεξουαλικά προβλήματα δεν είναι κάτι ασυνήθιστο στη σχέση τους πρώτους μήνες. Και πάλι, ο καθένας είναι διαφορετικός. Ο ένας από τους δυο σας μπορεί να έχει ισχυρή επιθυμία για σεξ, ως μέσο παρηγοριάς και ένδειξη αγάπης για τον σύντροφό του, ενώ ο άλλος μπορεί να μην έχει καμία όρεξη.

Προσπαθήστε να μιλήσετε για τα συναισθήματά σας. Το πένθος συνδέεται συνήθως με ένα συναίσθημα κατάθλιψης, που ελαττώνει τη σεξουαλική επιθυμία για λίγο. Μπορεί να επιστρέψει σε διαφορετικές χρονικές στιγμές για εσάς.

Το σεξ και η εγκυμοσύνη είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Μπορεί να αισθάνεστε τρομοκρατημένη στη σκέψη ότι μπορεί να μείνετε ξανά έγκυος. Ομοίως, το σεξ μπορεί να γίνεται πολύ μηχανικά επειδή θέλετε να μείνετε έγκυος όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Να είστε ενήμεροι για αυτές τις πιθανότητες και να είστε ανοιχτοί και ειλικρινείς.

Το σεξ μετά από κάθε εγκυμοσύνη, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμά της, είναι διαφορετικό. Το σώμα της γυναίκας αλλάζει και θα πρέπει να αναρρώσετε από τις φυσικές επιπτώσεις της εγκυμοσύνης και του τοκετού.

Αν, μετά από μερικούς μήνες, δείτε ότι τα προβλήματα μεταξύ σας δεν επιλύονται, ζητήστε βοήθεια. Ορισμένα ζευγάρια έχουν ωφεληθεί παρά πολύ από μερικές συνεδρίες με κάποιον επαγγελματία σύμβουλο.

Να είστε ευγενικοί μεταξύ σας
Το πιο σημαντικό είναι να είστε ευγενικοί και υπομονετικοί. Προσπαθήστε να καταλάβετε ότι ο σύντροφός σας δεν είναι σαν εσάς και ότι, παρόλο που και οι δυο πενθείτε, θα το εκφράσετε με διαφορετικούς τρόπους.

Δοκιμάστε να συζητήσετε με ανθρώπους εκτός της σχέσης σας, ώστε να μπορούν να σας προσφέρουν υποστήριξη, ίσως με διαφορετικούς τρόπους.

Μια από τις υποστηρίκτριές μας χρησιμοποίησε το ιστολόγιό της ως μέσο για να εκφράσει ορισμένα από τα συναισθήματά της. Έτσι κατάφερε να δείχνει αναρτήσεις στον σύντροφό της, χωρίς να εκφράζει μερικά από τα πιο δύσκολα συναισθήματά της και να του δώσει τον χρόνο και τον χώρο για να καταλάβει πώς αισθανόταν, πριν αντιδράσει. Αυτό τους βοήθησε πολύ. Μερικές φορές το μόνο που έχετε ανάγκη να κάνετε είναι να μιλήσετε και να εκφράσετε τα συναισθήματά σας σε κάποιον, ο οποίος απλά να σας ακούσει και να μην προσπαθήσει να διορθώσει το πρόβλημα.

Κατά την αρχική περίοδο μετά την κηδεία και τον χαμό, μην ξεχάσετε να συνεχίσετε να είστε ευγενικοί και επιεικείς. Η θλίψη δεν θα φύγει, και δείχνοντας υπομονή και κατανόηση μεταξύ σας θα έρθετε πιο κοντά, αντί να την αφήσετε να σας χωρίσει.

«Η καλύτερη συμβουλή που μας έδωσε από πολύ νωρίς η μαία περιγεννητικού πένθους που μας βοήθησε ήταν να είμαστε ευγενικοί μεταξύ μας. Και νομίζω ότι αυτό μας βοήθησε πραγματικά να αντέξουμε. Πενθήσαμε με διαφορετικό τρόπο ο καθένας και συχνά βλέπαμε ότι όταν ο ένας αισθανόταν πολύ λυπημένος, ο άλλος αισθανόταν λίγο πιο δυνατός εκείνη την ημέρα».
Kathryn, η οποία έχασε τον γιο της Arthur στις 36 εβδομάδες (απόσπασμα κατόπιν αδείας από το βιβλίο, «Life After Stillbirth» της Sarah Smith)

Επιπλέον στήριξη
Αν μετά από λίγο δυσκολεύεστε να κατανοήσετε ο ένας τον άλλον και να επιλύσετε τυχόν εντάσεις, δοκιμάστε να το συζητήσετε με έναν επαγγελματία.

Η “Μέριμνα” μπορεί να σας βοηθήσει. Μπορείτε να επισκεφτείτε τη σελίδα: https://merimna.org.gr/

Ο χρόνος που θα περάσετε τώρα με το μωρό σας, μπορεί να συμβάλλει στην αντιμετώπιση του πένθους σας αργότερα.

Παρόλο που κάτι τέτοιο μπορεί να είναι δύσκολο για εσάς, θα πρέπει να αποφασίσετε αν μετά τη γέννα θα περάσετε λίγο χρόνο με το μωρό σας. Το αν θα το κάνετε ή όχι είναι δική σας επιλογή, ωστόσο μπορεί να είναι ένα σημαντικό βήμα για την ολοκλήρωση του κύκλου του πένθους. Αν επιλέξετε να το κάνετε, θα είναι κάτι δύσκολο και οδυνηρό, αλλά και πολύ ιδιαίτερο. Υπάρχουν αναφορές από γονείς οι οποίοι είπαν ότι τους βοήθησε αργότερα στην αντιμετώπιση του πένθους τους.

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσετε την ύπαρξη του μωρού σας στον κόσμο ως πραγματικό πρόσωπο και να αφιερώσετε χρόνο στη δημιουργία αναμνήσεων μαζί του.

Κρατήστε το μωρό σας στην αγκαλιά σας
Μετά τη γέννα θα πρέπει να επιλέξετε αν θα δείτε και θα κρατήσετε το μωρό σας στην αγκαλιά σας. Είναι μια πολύ προσωπική επιλογή, την οποία μπορείτε να συζητήσετε με τη μαία σας.

Πριν από χρόνια, σε πολλές γυναίκες με θνησιγένεια δεν επιτρεπόταν να δουν τα νεκρά τους βρέφη μετά τη γέννα. Κάποιες ακόμα νιώθουν θλίψη που δεν είχαν ποτέ αυτή την ευκαιρία.

Σκεφτείτε πώς αισθάνεστε τώρα, αλλά και πώς μπορεί να αισθανθείτε στο μέλλον. Πολλές μητέρες μάς δήλωσαν ότι χαίρονται που πέρασαν λίγο χρόνο με το μωρό τους στην αγκαλιά τους, παρόλο που εκείνη τη στιγμή δεν το ήθελαν.

Αν σας φοβίζει η εικόνα του μωρού σας, μπορείτε να ζητήσετε από τη μαία να σας το περιγράψει ή να το βγάλει μια φωτογραφία και να τη δείτε πριν πάρετε την απόφασή σας.

Μπορεί να επιλέξετε να δείτε μόνο το χέρι ή το πόδι του μωρού σας. Σε αυτό μπορεί να σας βοηθήσει η μαία σας.

Να θυμάστε πως δεν πειράζει αν αλλάξετε γνώμη. Μη διστάσετε να ζητήσετε να δείτε το μωρό σας, ακόμη κι αν έχετε ήδη αρνηθεί. Εφόσον είναι εφικτό, το προσωπικό του νοσοκομείου θα σας βοηθήσει.

«Είναι φυσιολογικό να αλλάξετε γνώμη. Όποια απόφαση και να πάρετε, δεν χρειάζεται να είναι οριστική. Ακόμη κι αν δεν θέλετε να δείτε το μωρό σας, το να έχετε μια φωτογραφία (ακόμη και σε αναμνηστική κάρτα), ή ένα κουτί αναμνήσεων που δεν ανοίγετε, είναι καλύτερο από το να μετανιώσετε την απόφασή σας να μην έχετε τίποτα απολύτως».
Vicky Holmes, επαγγελματίας μαία περιγεννητικού πένθους

Περάστε χρόνο με το μωρό σας
Μπορεί να θέλετε να ντύσετε το μωρό σας με συγκεκριμένα ρούχα, να το τυλίξετε σε μια ειδική κουβέρτα ή να το πλύνετε. Ίσως να θέλετε να του διαβάσετε μια ιστορία ή να του τραγουδήσετε. Πάρτε όσο χρόνο χρειάζεστε. Δικό σας το παιδί, δική σας και η απόφαση. Εσείς αποφασίζετε ποιος θα είναι μαζί σας και ποιος όχι. Το προσωπικό του νοσοκομείου θα σας παράσχει υποστήριξη.

Πληροφορίες και υποστήριξη για γονείς που γεννούν θνησιγενές βρέφος
Αν έχει συμβεί το αδιανόητο και μάθατε ότι το μωρό σας πέθανε στη μήτρα πριν από την έναρξη του τοκετού, θα σας ενημερώσουν και για τις εναλλακτικές που υπάρχουν για τη γέννα.

Μετά το ισχυρό σοκ που θα υποστείτε μόλις μάθετε ότι το παιδί σας είναι νεκρό, θα είναι ενδεχομένως πολύ δύσκολο να επεξεργαστείτε τα όσα σας λένε. Καλό θα είναι να ζητήσετε από κάποιον –γονιό, φίλο ή και τον σύντροφό σας– να είναι μαζί σας όσο συζητάτε με τους γιατρούς και τις μαίες σχετικά με τα επόμενα βήματα.

Αν το μωρό δεν χρειάζεται να γεννηθεί άμεσα εξαιτίας κάποιας ιατρικής αιτίας, ίσως να μπορείτε να περιμένετε να ξεκινήσει ο τοκετός φυσιολογικά. Μπορεί να μη χρειαστεί να το αποφασίσετε αμέσως και να μπορείτε να επιστρέψετε στο σπίτι σας για μια-δυο μέρες.
Φυσιολογικός τοκετός ή καισαρική τομή;

Οι εναλλακτικές σας εξαρτώνται από τις περιστάσεις. Αν, για παράδειγμα, πάσχετε από κάποια πάθηση, όπως προεκλαμψία, ή κάποια λοίμωξη, ίσως να κρίνεται ιατρικώς απαραίτητο να γεννήσετε με καισαρική τομή. Αυτό ενδεχομένως να πρέπει να γίνει αρκετά γρήγορα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ωστόσο, ο φυσιολογικός τοκετός είναι ασφαλέστερος για τη μητέρα από τη γέννα με καισαρική τομή, άρα πιθανώς ο γιατρός να προτείνει αυτόν. Θα ερωτηθείτε αν θέλετε τεχνητό τοκετό (έναρξη του τοκετού με τη χρήση φαρμάκων). Τα φάρμακα αυτά ενδέχεται να δράσουν ως και 48 ώρες μετά ή σε ορισμένες περιπτώσεις πολύ αργότερα.

«Η αρχική μας αντίδραση όταν μάθαμε ότι ο γιος μας πέθανε ήταν ότι θέλαμε να γεννήσουμε με καισαρική τομή. Η ιδέα της γέννησης ενός νεκρού μωρού με φυσιολογική γέννα ήταν για εμάς σχεδόν αβάσταχτη. Βέβαια, δεν επρόκειτο απλώς για ένα νεκρό μωρό, ήταν ο πολύτιμος γιος μας και χαίρομαι πολύ που πείστηκα να τον γεννήσω φυσιολογικά. Νιώθω περήφανη που το έκανα για εκείνον. Τον κράτησα στην αγκαλιά μου το αμέσως επόμενο λεπτό μετά τη γέννα, αφού τον σκούπισε λίγο η μαία και τον τύλιξε σε μια κουβέρτα – τι υπέροχο συναίσθημα που επιτέλους τον γνώριζα».
Kathryn, η οποία έχασε τον γιο της Arthur στις 36 εβδομάδες (αναδημοσίευση με έγκριση από το βιβλίο «Life After Stillbirth» της Sarah Smith)

«Οι πληροφορίες που έπρεπε να επεξεργαστώ ήταν πολλές και ένα κομμάτι του εαυτού μου ήθελε να πάρει κάποιος άλλος την απόφαση για μένα…Το βάρος που αισθανόμουν ενώ έπρεπε να προσπαθήσω να σκεφτώ τι να κάνω, ενώ ένιωθα τόσο καταρρακωμένη, ήταν τεράστιο. Η Kate (μαία) μας βοήθησε απίστευτα, έκατσε μαζί μας, μας άκουσε και μας έδωσε χρόνο να σκεφτούμε». 
Lucy, η οποία έχασε τον γιο της Jude στις 41 εβδομάδες

Προετοιμασία της γέννας
Είναι πιθανό να σας δοθεί η ευκαιρία να πάτε σπίτι για να προετοιμαστείτε για τη γέννα. Αν πάτε σπίτι ή αν έχετε την ευκαιρία να φέρετε μαζί σας κάποια πράγματα από εκεί, ρωτήστε τη μαία σας τι θα πρέπει να φέρετε. Στα νοσοκομεία η θερμοκρασία μπορεί να ανέβει πολύ, οπότε να έχετε μαζί σας ελαφριά ρούχα. Μπορείτε επίσης να φέρετε για να έχετε μαζί σας κατά τη διάρκεια του τοκετού λίγο φαγητό και μερικά σνακ.
Μπορείτε, αν θέλετε, να σκεφτείτε τι θα φέρετε για το μωρό σας, ίσως ένα ειδικό φορμάκι, μια κουβέρτα ή ένα λούτρινο παιχνίδι. Αν το μωρό σας είναι πολύ πρόωρο και δεν έχετε κάτι κατάλληλο, ίσως να μπορέσει το νοσοκομείο να σας παρέχει πολύ μικρά ρούχα.

Μπορείτε να αλλάξετε γνώμη
Αν αποφασίσατε να περιμένετε να ξεκινήσει ο τοκετός φυσιολογικά, αλλά τελικά αλλάξετε γνώμη, δεν πειράζει. Θα χρειαστεί να πάρετε μερικές δύσκολες αποφάσεις μετά την ανακοίνωση της τραγικής είδησης. Όταν το αρχικό σοκ αρχίσει να υποχωρεί, είναι απολύτως κατανοητό να ξανασκεφτείτε τις αποφάσεις σας και να αλλάξετε γνώμη.

Πρόκληση τεχνητού τοκετού
Μπορεί να σας δοθεί φαρμακευτική αγωγή για την προετοιμασία της μήτρας σας για τη γέννα, η οποία μπορεί να δράσει και μετά από 48 ώρες.
Ο τεχνητός τοκετός προκαλείται συνήθως με τη λήψη δισκίου ή με την τοποθέτηση γέλης στον κόλπο.

Η έναρξη των συσπάσεων μπορεί να αργήσει και πιθανόν να είναι άρρυθμες, ενώ, όσο ο τράχηλος διαστέλλεται, μπορεί να γίνουν πιο έντονες και τακτικές.

Αναλγητικά
Μπορείτε να διαχειριστείτε η ίδια τις συσπάσεις σας με πολλούς και διάφορους τρόπους, όπως μασάζ, κινήσεις, διάφορες στάσεις και τεχνικές αναπνοής.

Όσο ο τοκετός προχωρά και οι συσπάσεις γίνονται πιο έντονες, όμως, μπορεί να θελήσετε να σας γίνει επισκληρίδιος.

Επισκληρίδιος
Πρόκειται για τοπικό αναισθητικό που χορηγείται με ένεση στη σπονδυλική στήλη. Τοποθετείται ένας πολύ μικρός σωλήνας στη σπονδυλική σας στήλη και παραμένει εκεί καθόλη τη διάρκεια της γέννας και ανανεώνεται όταν χρειαστεί.

Η επισκληρίδιος καταπραΰνει τον πόνο στην πλειονότητα των γυναικών, προκαλώντας μούδιασμα των νεύρων που μεταφέρουν τα ερεθίσματα του πόνου από τη γεννητική οδό στον εγκέφαλο.

Είναι πιθανό να χρειαστείτε καθετήρα για να μπορείτε να ουρείτε. Θα είστε υπό συχνή παρακολούθηση και θα ελέγχεται η αρτηριακή σας πίεση.

Καισαρική τομή
Οι γιατροί συνιστούν συνήθως τη γέννηση του μωρού σας με φυσιολογικό ή τεχνητό τοκετό. Αυτό συμβαίνει γιατί η καισαρική τομή είναι μια χειρουργική επέμβαση η οποία επιφυλάσσει περισσότερους κινδύνους για τη μητέρα και ενδέχεται να επηρεάσει μελλοντικές εγκυμοσύνες. Επιπλέον, ο χρόνος που απαιτείται για την ανάρρωση είναι περισσότερος. Ωστόσο, ίσως για κάποιους λόγους να θέλετε να κάνετε καισαρική τομή. Συζητήστε το με τον γιατρό σας, ο οποίος θα μπορέσει να σας εξηγήσει τους κινδύνους πιο αναλυτικά.

Αν γεννήσετε με καισαρική τομή, θα σας χορηγηθεί ραχιαία ή επισκληρίδιος αναισθησία.

Μετά τη γέννα
Αντικρίζοντας το θνησιγενές βρέφος
Αν υπάρχει η δυνατότητα, συζητήστε με τη μαία σας πριν από τη γέννα για το τι θα ακολουθήσει μετά. Μπορεί να θέλετε να δείτε και να πάρετε το μωρό στην αγκαλιά σας αμέσως. Μπορεί να θέλετε να το κρατήσει πρώτα η μαία. Μπορεί, ακόμα, να αλλάξετε γνώμη και δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με αυτό. Ωστόσο, καλό θα είναι να το έχετε σκεφτεί καλά από πριν.

«Οι μαίες με ρώτησαν αν ήθελα να τον δω, όμως εγώ φοβόμουν πολύ και είναι κάτι που θα μετανιώνω για πάντα. Ρώτησαν αν θα ήθελα να δω φωτογραφίες του και στην αρχή αρνήθηκα. Αν δεν είχα την υποστήριξη της μαίας μου, πιστεύω ότι μπορεί και να είχα κάνει το μεγαλύτερο λάθος της ζωής μου. Ευτυχώς άλλαξα γνώμη αργότερα εκείνο το βράδυ».
Shelley, η οποία έχασε τον γιο της Joseph στις 37 εβδομάδες

Πολλοί γονείς μάς λένε ότι αγχώνονται και ανησυχούν, ή και φοβούνται να δουν το μωρό τους στη γέννα, κάτι το οποίο είναι φυσιολογικό και κατανοητό. Είναι σημαντικό να το σκεφτείτε αρκετά καλά μέχρι να αποφασίσετε αν θα δείτε το μωρό σας. Οι μαίες, οι γιατροί, οι συνοδοί και η υπόλοιπη οικογένεια θα πρέπει να σας υποστηρίξουν. Πολλές φορές το ζευγάρι μπορεί να μην συμφωνεί στην απόφαση αν θα δουν το μωρό τους, και κάτι τέτοιο είναι επίσης φυσιολογική αντίδραση. Θα πρέπει να υποστηριχτούν οι αποφάσεις και των δύο γονιών». 
Vicky, επαγγελματίας μαία περιγεννητικού πένθους

Όταν γεννηθεί το μωρό σας, μπορείτε να ζητήσετε από τη μαία σας να σας το περιγράψει. Μπορεί να το βγάλει μια φωτογραφία και να σας το δείξει πριν το δείτε από κοντά, ή μπορείτε να αποφασίσετε μαζί να κοιτάξετε και να αγγίξετε μόνο τα χέρια και τα πόδια του μωρού σας, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα καλυμμένο.

«Είχα ζητήσει από την υπέροχη μαία μου, την Τίνα, να τον δει πρώτα εκείνη. Δεν ήξερα τι ήταν το πιο σωστό, ούτε τι να περιμένω, αφού δεν γνωρίζαμε πότε είχε πεθάνει. Μου τον έφερε και αμέσως ξετρελαθήκαμε με το τέλειο αυτό αγοράκι που δεν είχαμε ποτέ την ευκαιρία να γνωρίσουμε. Ήταν τέλειο μωρό και έμοιαζε σαν να κοιμάται». 
Sarah, η οποία έχασε τον γιο της Tristan στις 38 εβδομάδες

«Δεν ήθελα να κρατήσω στην αγκαλιά μου το μωρό μου, την Erin, μετά τη γέννα, το ήθελε όμως ο σύζυγός μου και το σεβάστηκα απόλυτα. Επιπλέον, κανονίσαμε να την ευλογήσει ο παπάς του νοσοκομείου, κάτι που μας φάνηκε πολύ όμορφο. Αργότερα, ωστόσο, άλλαξα γνώμη και πήγα στο νεκροτομείο για να την κρατήσω και κατέρρευσα εντελώς. Πλέον χαίρομαι που πήρα αυτήν την απόφαση, ο καθένας ωστόσο αισθάνεται διαφορετικά». 
Bethan, η οποία έχασε την κόρη της Erin

Η μαία σας μπορεί να τυλίξει το μωρό σας σε μια κουβέρτα, για να κρύψει την αλλοίωσή των χαρακτηριστικών του. Μπορεί, επίσης, να βάλει το μωρό σας σε καλαθάκι ή κούνια στο δωμάτιό σας, για να επιλέξετε εσείς πότε θα το δείτε.

«Τη Heidi, τον άγγελό μου, μου την έφεραν κατευθείαν στα χέρια μου ενώ βρισκόμουν ακόμη στο χειρουργικό τραπέζι. Ήταν τέλεια. Είχε σκούρα μαλλιά, μακριά δάχτυλα και μεγάλα πέλματα. Ήταν πανέμορφη. Την πήραν για να την καθαρίσουν και την επόμενη φορά που την είδα ήταν ντυμένη μέσα σε ένα ειδικό καλαθάκι και μας περίμενε. Δεν υπάρχουν λόγια να περιγράψω πόσο ολοκληρωτικά χαμένος νιώθεις εκείνη τη στιγμή. Είχα ανάγκη να θρηνήσω. Είχα ανάγκη να απομονωθώ σε ένα δωμάτιο και να καταρρεύσω εντελώς». 
Rachel, η οποία έχασε την κόρη της Heidi στις 29 εβδομάδες

Έξοδος του πλακούντα
Μετά τη γέννηση του εμβρύου, θα πρέπει να ακολουθήσει η έξοδος του πλακούντα. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως το τρίτο στάδιο του τοκετού.

Πιθανώς θα σας προτείνουν ένεση ωκυτοκίνης στον μηρό, η οποία θα βοηθήσει στην απομάκρυνση του πλακούντα. Είναι γνωστό και ως «ενεργό τρίτο στάδιο» και είναι επιλογή σας.

Μπορεί να σας είναι δύσκολο γιατί μπορεί απλώς να θέλετε να μείνετε μόνη σας με το μωρό σας. Οι μαίες, όμως, πρέπει να συνεχίσουν να σας φροντίζουν μέχρι και την έξοδο του πλακούντα.

«Μετά τη γέννηση της Rhianna, το μόνο που ήθελα ήταν να φύγουν όλοι, να μας αφήσουν μόνους με το μωρό μας. Ήθελα να βγουν όλοι έξω αμέσως, δεν ήθελα να είναι κανείς πλέον εκεί. Ήταν τόσο έντονο, τόσο δυνατό το συναίσθημα. Έμειναν στο δωμάτιο μαζί μας για άλλη μια ώρα μετά τη γέννηση της Rhianna Lily και κυριολεκτικά με διέλυε όλο αυτό».
Kerry, η οποία έχασε την κόρη της Rhianna Lily στις 24 εβδομάδες.

Αν ο πλακούντας δεν βγαίνει από τη μήτρα ή αν υπάρχουν επιπλοκές, ενδέχεται να μεταφερθείτε σε χειρουργείο και να σας χορηγηθεί ραχιαία αναισθησία, ώστε ο γιατρός να μπορέσει να τον αφαιρέσει χειροκίνητα.

Πληροφορίες για την αντιμετώπιση των σωματικών επιπτώσεων μιας γέννας θνησιγενούς βρέφους

Οι περισσότερες γυναίκες συμφωνούν ότι το συναισθηματικό τραύμα και το πένθος είναι πολύ χειρότερα από τις σωματικές επιπτώσεις της γέννας ενός θνησιγενούς βρέφους, ωστόσο, καθώς το σώμα σας μετά τη γέννα αναρρώνει, μπορείτε να δυσκολευτείτε να αντιμετωπίσετε αυτήν την κατάσταση.

Παρακάτω θα διαβάσετε ορισμένες από τις πιο συνηθισμένες σωματικές αλλαγές που βιώνουν οι γυναίκες μετά τη γέννα.

Το στήθος και το μητρικό γάλα
Η παραγωγή μητρικού γάλακτος αρχίζει όταν οι ορμόνες ηρεμούν μετά τη γέννα. Το στήθος σας θα εξακολουθεί να παράγει μητρικό γάλα μετά τη γέννα, παρά τον θάνατο του εμβρύου. Αυτό μπορεί να σας είναι πολύ οδυνηρό και να σας φαίνεται άδικο.
Η διόγκωση των μαστών, ή αλλιώς το «κατέβασμα» του γάλακτος, είναι η διαδικασία με την οποία οι μαστοί σας γεμίζουν με γάλα τις πρώτες μέρες μετά τη γέννα. Μπορεί να αισθάνεστε το στήθος σας να πονάει, να είναι τεράστιο, σφιχτό και ευαίσθητο.

Καταστολή παραγωγής μητρικού γάλακτος
Μπορείτε να μειώσετε τα συμπτώματα της διόγκωσης, και σταδιακά την παραγωγή γάλακτος, ακολουθώντας αυτά τα βήματα:
• εφαρμόστε παγοκύστες (ή μια σακούλα κατεψυγμένου αρακά) τυλιγμένες με ένα λεπτό πανί ή με φύλλα από λάχανο στην περιοχή των μαστών για να ανακουφιστείτε από τη δυσφορία.
• πάρτε αναλγητικά, όπως ιβουπροφαίνη ή παρακεταμόλη
• αντλήστε μικρές ποσότητες με το χέρι σας, ίσα-ίσα για να απαλύνετε τον πόνο, διότι διαφορετικά θα ενθαρρύνετε την παραγωγή περισσότερου γάλακτος.
• δοκιμάστε να κάνετε ζεστά μπάνια, που ίσως θα βοηθήσουν να βγει το γάλα φυσικά.

Χρήση φαρμακευτικής αγωγής για την καταστολή παραγωγής μητρικού γάλακτος
Αντί να περιμένετε να ελαττωθεί η παραγωγή μητρικού γάλακτος και να σταματήσει φυσικά, μπορείτε να εξετάσετε την πιθανότητα να λάβετε φαρμακευτική αγωγή για την καταστολή της. Υπάρχουν φάρμακα που λέγονται αγωνιστές ντοπαμίνης, τα οποία σταματούν την παραγωγή μητρικού γάλακτος (κατασταλτικά). Αν όμως πάθατε προεκλαμψία, δεν θα μπορέσετε να τα πάρετε. Συζητήστε με τον γιατρό σας σχετικά με τις παρενέργειες αυτών των φαρμάκων.

«Έλαβα αυτήν την αγωγή στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου του νοσοκομείου μου για τη διαχείριση του εμβρυϊκού θανάτου. Τους ευχαριστώ πολύ που μου τα χορήγησαν νωρίς και δεν απέκτησα τα συμπτώματα της παραγωγής γάλακτος, γιατί διαφορετικά θα μου ήταν πολύ οδυνηρό». Kathryn

Υστερόπονοι/στομαχικές κράμπες
Μετά τη γέννα είναι σύνηθες να έχετε υστερόπονους. Αυτοί μπορεί να μοιάζουν με συσπάσεις τοκετού, κράμπες ή έντονους πόνους περιόδου. Είναι οι συσπάσεις της μήτρας σας που επιστρέφει στο φυσιολογικό της μέγεθος. Σε αυτή την περίπτωση μπορούν να σας βοηθήσουν τα παυσίπονα.

Αιμορραγία (λόχια)
Μετά τη γέννα, θα έχετε έντονη κολπική αιμορραγία. Τα εκκρίματα αυτής της κατάστασης, τα οποία ονομάζονται λόχια, είναι εκκρίματα με τα οποία το σώμα σας αποβάλλει τα υπολείμματα από την πλακουντιακή άλω, το σημείο που ήταν προσκολλημένος ο πλακούντας. Κάθε γυναίκα είναι διαφορετική, αλλά για τις περισσότερες γυναίκες η αιμορραγία είναι έντονη τις πρώτες δύο εβδομάδες περίπου και μειώνεται σταδιακά μέχρι και περίπου έξι εβδομάδες μετά τη γέννα. Το αίμα μπορεί να έχει θρόμβους στην αρχή, ενώ το χρώμα του αλλάζει από κόκκινο σε ροζ και τέλος σε καφέ.

Η αιμορραγία θα είναι έντονη στην αρχή και θα χρειαστείτε πολύ απορροφητικές σερβιέτες. Η χρήση ταμπόν δεν ενδείκνυται μέχρι και τον μεταγεννητικό έλεγχο των έξι εβδομάδων, καθώς μπορεί να προκαλέσουν λοιμώξεις.

Ράμματα
Αν κατά τη διάρκεια της γέννας πάθατε αυτόματη ρήξη ή κάνατε περινεοτομή (τομή), ίσως χρειαστεί να κάνετε μερικά ράμματα τα οποία θα πονέσουν. Για να αναρρώσετε πιο γρήγορα, να πλένεστε με καθαρό ζεστό νερό και έπειτα να στεγνώνετε την περιοχή σχολαστικά.

• Ορισμένες γυναίκες θεωρούν ότι είναι βολικό να υπάρχει στην τουαλέτα μια κανάτα με νερό, με το οποίο να καθαρίζουν και να δροσίζουν την περιοχή μετά την ούρηση.
• Μην αποφεύγετε ωστόσο την τουαλέτα. Όσο κι αν φοβάστε μήπως σπάσουν τα ράμματα, αυτό είναι εξαιρετικά απίθανο να συμβεί.
• Τις πρώτες μέρες θα πρέπει να προσέχετε πώς κάθεστε και να ξαπλώνετε στα πλάγια αντί για ανάσκελα.
• Τα ράμματα συνήθως διαλύονται όταν η τομή ή το σκίσιμο επουλωθούν.
• Να λαμβάνετε παυσίπονα σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας.
Αν έχετε οποιαδήποτε ανησυχία, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με τη μαία ή τον γιατρό σας.

Κένωση
Μετά τη γέννα μπορεί να φοβάστε να επισκεφτείτε την τουαλέτα επειδή ανησυχείτε για τον πόνο, τα ράμματα και τη μειωμένη αισθητικότητα ή τον έλεγχο. Παρόλο που μπορεί να θέλετε να καθυστερήσετε την κένωση σε περίπτωση που πονάτε, προσέξτε μην πάθετε δυσκοιλιότητα. Να καταναλώνετε πολλά φρέσκα φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και ψωμί.

Μπορεί να νιώσετε πιο άνετα αν βάλετε ένα καθαρό επίθεμα από χαρτομάντιλα / χαρτί υγείας πάνω στα ράμματα κατά τη διάρκεια της κένωσης. Προσπαθήστε ωστόσο να μην ανησυχείτε, είναι εξαιρετικά απίθανο να επηρεάσουν οι κενώσεις τα ράμματα.

Να καταναλώνετε πολλά υγρά ώστε τα ούρα σας να διατηρούνται αραιωμένα.

Αιμορροΐδες
Η εμφάνιση αιμορροΐδων αποτελεί συχνό φαινόμενο μετά από οποιαδήποτε γέννα και συνήθως αυτές εξαφανίζονται μετά από μερικές μέρες. Φροντίστε να καταναλώνετε πολλές φυτικές ίνες, πίνοντας πολύ νερό και καταναλώνοντας πολλά φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης. Πρέπει να αποφύγετε τη δυσκοιλιότητα και την άσκηση πίεσης.

Αν ανησυχείτε ή νιώθετε άβολα, συζητήστε με τη μαία ή τον γιατρό την πιθανότητα χρήσης κάποιας αλοιφής για την καταπράυνση της περιοχής.

Πυελικό έδαφος
Το πυελικό έδαφος συγκρατεί τα πυελικά σας όργανα (ουροδόχος κύστη, μήτρα, έντερο και κόλπος). Οι μύες του σας επιτρέπουν να ελέγχετε την ούρησή σας, υποστηρίζοντας την ουροδόχο κύστη και το έντερό σας. Τις πρώτες μέρες μετά τη γέννα πιθανώς να αισθάνεστε ότι έχετε ελάχιστο έλεγχο του σώματός σας, καθώς το πυελικό έδαφος θα έχει αποδυναμωθεί. Αν προσπαθήσετε να κάνετε ασκήσεις πυελικού εδάφους (με τις οποίες πιέζετε και κρατάτε τους μύες σας, σαν να συγκρατείτε την ούρησή σας), ενδεχομένως να δείτε ότι δεν αισθάνεστε τίποτα. Μην ανησυχείτε, η αίσθησή σας θα επιστρέψει, απλώς θα χρειαστεί λίγος χρόνος.

Θα αισθάνεστε την κοιλιά σας μεγάλη και ενδεχομένως θα δυσκολεύεστε να ελέγξετε την ουροδόχο κύστη σας, ειδικά όταν βήχετε ή κινείστε απότομα. Θα επανέλθει σιγά-σιγά, ειδικά αν κάνετε τακτικά ασκήσεις πυελικού εδάφους.

Αν μετά από τρεις μήνες δεν βλέπετε βελτίωση στον έλεγχο της ουροδόχου κύστης σας, ίσως χρειαστεί να απευθυνθείτε σε φυσιοθεραπευτή.

Ανάρρωση μετά από καισαρική τομή
Αν το μωρό σας γεννήθηκε με καισαρική, θα χρειαστεί να μείνετε στο νοσοκομείο από δύο έως τέσσερις μέρες και ενδεχομένως θα χρειαστείτε βοήθεια και μετά, στο σπίτι.

Θα αισθάνεστε άβολα και θα σας προταθεί να πάρετε παυσίπονα. Ενδεχομένως θα σας συνταγογραφήσουν καθημερινές ενέσεις για την πρόληψη εμφάνισης θρόμβων στο αίμα (θρόμβωση).

Το προσωπικό θα σας ενθαρρύνει να κινείστε, και να σηκωθείτε και να περπατήσετε όσο πιο σύντομα γίνεται. Θα σας δοθούν συμβουλές σχετικά με μεταγεννητικές ασκήσεις που θα σας βοηθήσουν να αναρρώσετε.

Ίσως να μην μπορείτε να οδηγήσετε μέχρι και έξι εβδομάδες αργότερα.

Θα πρέπει να φροντίζετε την πληγή σας με καθημερινό απαλό καθαρισμό και στέγνωμα. Αν αυτό σας ανησυχεί ή αν παρουσιάσετε συμπτώματα λοίμωξης, επικοινωνήστε με τον γιατρό.

Επαναφορά της περιόδου μετά τη γέννα θνησιγενούς βρέφους
Δεν είναι σίγουρο πότε θα σας έρθει ξανά η πρώτη κανονική περίοδος, πιθανόν όμως αυτό να γίνει τέσσερις με έξι εβδομάδες μετά τη γέννα. Ωστόσο, λόγω της χρονικής σύμπτωσης, μπορεί να μην μπορείτε να ξεχωρίσετε αν αυτή είναι η πρώτη σας περίοδος ή αν είναι τα λόχια.
Σε ορισμένες γυναίκες, η πρώτη περίοδος δεν είναι σαν τη φυσιολογική τους περίοδο, όμως κάθε γυναίκα είναι διαφορετική. Αν η πρώτη σας περίοδος σας δυσκολέψει πάρα πολύ, αυτό είναι κάτι απολύτως κατανοητό.

Πληροφορίες και συμβουλές για την προσπάθεια για νέα εγκυμοσύνη μετά από εμβρυϊκό θάνατο

Πότε μπορώ να αρχίσω ξανά να προσπαθώ να κάνω παιδί μετά από εμβρυϊκό θάνατο;

Η απόφαση να προσπαθήσετε ξανά για άλλο παιδί μετά από εμβρυϊκό θάνατο είναι πολύ προσωπική.

Κάτι που ισχύει για κάποιο συγκεκριμένο ζευγάρι, μπορεί να μην ισχύει για κάποιο άλλο. Εσείς μπορεί να μην αισθάνεστε έτοιμοι ούτε να διαβάσετε για κάτι τέτοιο, ενώ κάποιο άλλο ζευγάρι μπορεί να θέλει να προσπαθήσει ξανά για παιδί το συντομότερο δυνατό.

Συζητήστε το ως ζευγάρι, αλλά μην ξαφνιαστείτε αν ο ένας από τους δύο νιώθει έτοιμος νωρίτερα από τον άλλον. Είναι φυσιολογικό μετά από κάθε περιστατικό εμβρυϊκού θανάτου να επηρεάζονται οι σεξουαλικές σχέσεις. Αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί, συζητήστε το και αναζητήστε συμβουλή από τον γιατρό ή τη νοσοκόμα σας.

Καλό θα ήταν μετά την εγκυμοσύνη και τη γέννα να δώσετε στο σώμα σας αρκετό χρόνο ώστε να αναρρώσει φυσιολογικά. Μπορεί να μπερδευτείτε και να μην μπορείτε να καταλάβετε πότε θα πρέπει να αρχίσετε ξανά τις προσπάθειες και ενδεχομένως οι συμβουλές που θα σας δώσουν οι επαγγελματίες να είναι αντιφατικές μεταξύ τους.

Η συμβουλή που δίνεται συνήθως στους νέους γονείς είναι να περιμένουν έξι μήνες με έναν χρόνο πριν αρχίσουν ξανά τις προσπάθειες, στην περίπτωση, όμως, εμβρυϊκού θανάτου, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η ψυχική σας διάθεση. Προτείνεται να μιλήσετε με κάποιον μαιευτήρα ο οποίος ειδικεύεται στην υγεία των γυναικών και πιθανώς να έχει μεγαλύτερη εμπειρία στο ζήτημα του εμβρυϊκού θανάτου.

«Αυτό που με βοήθησε πιο πολύ από όλα με το πένθος μου ήταν ο δεύτερος γιος μου. Γεννήθηκε σε λιγότερο από έναν χρόνο μετά τον Tristan. Ξεκινήσαμε τις επιτυχημένες προσπάθειες μόλις βγήκαν τα αποτελέσματα της νεκροψίας. Ο Tristan ήταν τέλειος, το πρόβλημα ήταν ο πλακούντας». 
Sarah, η οποία έχασε τον γιο της Tristan στις 38 εβδομάδες

Μπορεί επίσης να θέλετε να περιμένετε τα αποτελέσματα των εξετάσεων που κάνατε αφού πέθανε το μωρό σας ή τα αποτελέσματα της νεκροψίας-νεκροτομής. Τα αποτελέσματα μπορεί να υποδείξουν κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα, το οποίο καλό θα είναι να γνωρίζετε αν ενδέχεται να επηρεάσει τη μελλοντική σας εγκυμοσύνη ή αν μπορεί να θεραπευτεί.

Η εύρεση της κατάλληλης χρονικής στιγμής για τη νέα σας προσπάθεια για παιδάκι μπορεί να επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες, όπως η ηλικία σας και η γενική κατάσταση της υγείας σας.

Έξι εβδομάδες μετά τη γέννα θα έχετε το ραντεβού μεταγεννητικού ελέγχου με τον γιατρό σας, για να ελέγξετε τη σωματική σας υγεία. Αν νιώθετε έτοιμες να συζητήσετε κάτι τέτοιο, μπορείτε τότε να ρωτήσετε και για τυχόν μελλοντικές εγκυμοσύνες. Πολλά ζευγάρια δεν έρχονται σε σεξουαλική επαφή παρά μόνο μετά το ραντεβού των έξι εβδομάδων.

Αν αποφασίσετε να προσπαθήσετε ξανά, αρχίστε να παίρνετε φολικό οξύ και κάντε οποιαδήποτε απαραίτητη αλλαγή στον τρόπο ζωή σας, όπως να κόψετε το κάπνισμα και το αλκοόλ, ώστε να είστε σίγουρες ότι η υγεία σας βρίσκεται στη βέλτιστη κατάσταση πριν ξεκινήσετε τις προσπάθειες.

Πότε θα είμαι πάλι γόνιμη μετά τη γέννα θνησιγενούς βρέφους;
Η επόμενη περίοδός σας έρχεται συνήθως γύρω στις πέντε με έξι εβδομάδες μετά τη γέννα. Ωστόσο, φυσιολογικά, θα εμφανίζετε κάποια αιμορραγία για μερικές εβδομάδες μετά τη γέννα, η οποία ονομάζεται λόχια. Τα λόχια ξεκινούν μετά τη γέννα, έχουν μεγάλη ροή και είναι κόκκινα για 3-5 μέρες, ενώ μετά γίνονται καφέ ή ροζ και η ροή τους μειώνεται για τις επόμενες 10 μέρες περίπου. Μπορεί να δυσκολευτείτε να καταλάβετε αν το αίμα είναι περίοδος ή λόχια.

Πιθανώς θα έχετε ωορρηξία και θα είστε γόνιμη δύο εβδομάδες πριν την πρώτη σας περίοδο, άρα μπορείτε να μείνετε έγκυος πολύ σύντομα μετά τη γέννα. Προτείνεται, ωστόσο, να περιμένετε μέχρι να επουλωθεί οποιαδήποτε πληγή (π.χ. από περινεοτομή ή αυτόματη ρήξη) και να επανέλθει ο τράχηλός σας, για να αποφύγετε τον κίνδυνο λοίμωξης (για τη μητέρα). Ίσως να είναι καλό να συζητήσετε για τις μεθόδους αντισύλληψης με τον γιατρό σας, μέχρι να νιώσετε έτοιμες να προσπαθήσετε ξανά.

Σε περίπτωση που παίρνετε αντικαταθλιπτικά
Αν σας προκάλεσε κλινική κατάθλιψη το σοκ και το τραύμα που υποστήκατε όταν χάσατε το παιδί, ενδέχεται να σας δόθηκαν αντικαταθλιπτικά για να το ξεπεράσετε. Αν παίρνετε φαρμακευτική αγωγή, είναι σημαντικό να μιλήσετε με τον γιατρό σας πριν συλλάβετε ξανά, καθώς κάποια φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν την εγκυμοσύνη σας και ίσως να χρειάζεται προσεκτικός χειρισμός.

Η εγκυμοσύνη μετά από όψιμη αποβολή δημιουργεί συχνά ανάμεικτα συναισθήματα και μπορεί να είναι μια περίοδος έντονου άγχους.

Η εγκυμοσύνη μετά από κάποια απώλεια δημιουργεί συχνά ανάμεικτα συναισθήματα. Η τραγωδία της απώλειας ενός μωρού μπορεί να καταστήσει αδύνατο για τους γονείς να ξαναδούν την εγκυμοσύνη ως μια ευτυχισμένη περίοδο, που ολοκληρώνεται με τη γέννηση ενός υγιούς μωρού. Αντ’ αυτού μπορεί να είναι γεμάτη άγχος και φόβο. Ωστόσο, οι περισσότεροι επαγγελματίες υγείας το γνωρίζουν και η επιπλέον φροντίδα, παρακολούθηση και διαβεβαίωση θα αποτελέσει σημαντικό κομμάτι της επόμενης εγκυμοσύνης σας.

«Και στις δύο εγκυμοσύνες, το άγχος βρισκόταν σε επίπεδο που δεν μπορεί κανείς καν να φανταστεί. Το να μείνεις έγκυος είναι ένας τεράστιος θρίαμβος, αλλά και μια εξαιρετικά επισφαλής κατάσταση. Κάθε μέρα έλεγχα μην τυχόν είχα αιμορραγία και περίμενα ότι μάλλον θα τελειώσει. Κάθε φορά που άρχιζαν τα υπερηχογραφήματα, σε κάθε παύση πριν ακούσεις τον χτύπο της καρδιάς του μωρού, είσαι πεπεισμένος ότι απλά δεν υπάρχει και έχει πεθάνει και αυτό. Ανησυχείς κάθε στιγμή σε αυτές τις εγκυμοσύνες».
Sarah, η οποία έχασε τον γιο της Tristan στις 38 εβδομάδες

Επιπλέον φροντίδα κατά την κύηση
Αν μείνετε έγκυος μετά από εμβρυϊκό θάνατο, πρέπει να τεθείτε σε κατηγορία «υψηλού κινδύνου», επειδή βιώσατε προηγούμενο περιστατικό εμβρυϊκού θανάτου. Αυτό σημαίνει ότι θα δεχθείτε επιπλέον φροντίδα και επιπλέον υπερηχογραφήματα για να παρακολουθείτε την ανάπτυξη του μωρού σας. Μολονότι αυτό δεν σας απαλλάσσει από το άγχος, οι περισσότεροι γονείς το βρίσκουν πολύ καθησυχαστικό.

Ο αριθμός των επιπλέον υπερηχογραφημάτων και των επισκέψεων σας θα εξαρτηθεί από τον γιατρό σας και την αιτία (αν αυτή είναι γνωστή) του θανάτου του μωρού σας.

Διατρέχω μεγαλύτερο κίνδυνο για νέο περιστατικό εμβρυϊκού θανάτου;

Μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες που έχουν ήδη βιώσει μία φορά περιστατικό εμβρυϊκού θανάτου διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για δεύτερο, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η επιπλέον φροντίδα είναι τόσο σημαντική. Θα παρακολουθείστε πολύ πιο στενά και τα πιθανά προβλήματα θα πρέπει να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται νωρίτερα, για παράδειγμα, με νωρίτερη ημερομηνία τοκετού.

Αν υπήρξε συγκεκριμένο πρόβλημα, όπως ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης, διαβήτης, προεκλαμψία ή άλλες ιατρικές παθήσεις, τότε μπορεί να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος που σχετίζεται με την επανεμφάνιση της πάθησης. Ανάλογα με την αιτία του προηγούμενού σας περιστατικού εμβρυϊκού θανάτου, μπορεί στην επόμενη εγκυμοσύνη να σας συμβουλεύσουν να πάρετε ορισμένα φάρμακα.

Μη διστάζετε να ζητάτε διαβεβαιώσεις αν ανησυχείτε για οτιδήποτε ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ώστε να νιώθετε το αίσθημα της ασφάλειας.

Σημείωση σχετικά με τα εμβόλια κατά της γρίπης κατά την κύηση μετά από εμβρυϊκό θάνατο
Ορισμένες γυναίκες στις οποίες δεν έχει δοθεί ενημέρωση σχετικά με την αιτία θανάτου του παιδιού τους, ανησυχούν ότι αυτός μπορεί να προκλήθηκε από το εμβόλιο της γρίπης και έχουν άγχος για το εμβόλιο σε επόμενη εγκυμοσύνη.

Μια συστηματική ανασκόπηση (με πολύ αξιόπιστα ερευνητικά δεδομένα) όλων των υφιστάμενων ερευνών σχετικά με το εμβόλιο της γρίπης και τα αποτελέσματα της κύησης έχει αναφέρει ότι το εμβόλιο της γρίπης δεν προκαλεί εμβρυϊκό θάνατο και μάλιστα υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι η γρίπη κατά την κύηση αυξάνει τον κίνδυνο του εμβρυϊκού θανάτου.

Το εμβόλιο συνιστάται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και την Ελληνική Μαιευτική Γυναικολογική Εταιρεία, με βάση τα οφέλη που προσφέρει για εσάς και το μωρό σας. Η γρίπη στην εγκυμοσύνη είναι ένα σοβαρό θέμα. Εκτός από την αύξηση του κινδύνου του εμβρυϊκού θανάτου, θέτει και εσάς σε κίνδυνο:
• ανάπτυξης επιπλοκών, ιδιαίτερα αν κολλήσετε στα τελευταία στάδια της κύησης
• πρόωρου τοκετού
• γέννησης βρέφους με χαμηλό βάρος.

Διαχείριση του άγχους στην κύηση μετά από εμβρυϊκό θάνατο
Πολλοί γονείς περιγράφουν την εγκυμοσύνη μετά από εμβρυϊκό θάνατο ως μια δύσκολη περίοδο μεγάλου άγχους.

«Κανείς δεν καταλαβαίνει. Είναι σαν να έχεις μαγνήτη, διαρκώς ξεφυτρώνουν μπροστά σου άνθρωποι που ρωτάνε ξανά και ξανά, ‘Αχ, το πρώτο σας είναι;’ Προσπαθείς να κόψεις τυχόν άλλες ερωτήσεις με ένα κοφτό ‘Όχι’ αλλά μετά έρχεται η επόμενη ερώτηση, ‘Και πόσων χρονών είναι το άλλο σας παιδί;’ το οποίο σημαίνει ότι πρέπει να εξηγήσεις σε έναν ξένο κάτι που είναι πολύ δικό σου και βαρύ. Ακόμα και όταν συζητάτε με την οικογένεια ή τους φίλους σας, όλοι λένε ‘Έλα μωρέ, δεν θα συμβεί αυτή τη φορά. Σε φροντίζουν καλά τώρα, οπότε δεν θα πρέπει να αισθάνεσαι ανησυχία και άγχος’.»
Sarah, η οποία έχασε τον γιο της Tristan στις 38 εβδομάδες

«Ένιωσα πολύ άβολα όταν μου έδιναν συγχαρητήρια για τη νέα μας εγκυμοσύνη μετά την αποβολή. Όσον αφορά εμένα, δεν υπήρχε τίποτα για το οποίο να θέλω να δεχτώ συγχαρητήρια μέχρι που έφερα το μωρό ζωντανό στο σπίτι από το νοσοκομείο. Επιλέξαμε να μην το πούμε στην οικογένεια μέχρι τη 17η εβδομάδα, και στους στενούς φίλους το είπαμε μετά τη 19η εβδομάδα. Αν μπορούσα να περάσω όλη την εγκυμοσύνη χωρίς να το πω σε κανέναν και μετά να φέρω το μωρό στο σπίτι, θα το έκανα. Νόμιζα ότι οι άνθρωποι πίστευαν ότι ήμασταν καλά επειδή ήμουν ξανά έγκυος, ότι είχαμε αποδεχτεί τι είχε συμβεί, ότι δεν πενθούσαμε άλλο, τίποτα από τα οποία δεν ίσχυε φυσικά».
Ellen

Είναι δύσκολο να μη σας κατακλύσει ο φόβος της απώλειας ενός ακόμα μωρού, και το να μην μπορείτε να φανταστείτε ότι θα πάρετε το μωρό στο σπίτι ζωντανό είναι κάτι αρκετά φυσιολογικό. Αν όσο περνούν οι ημέρες δυσκολεύεστε να αντιμετωπίσετε αυτήν την κατάσταση και το άγχος σάς εξουθενώνει, συζητήστε το με τον γιατρό σας. Ίσως να μπορέσετε να δεχθείτε κάποιου είδους καθοδήγηση ή να μιλήσετε σε κάποιον για τις στρατηγικές αντιμετώπισης και διαχείρισης του άγχους σας. Η μαία σας μπορεί επίσης να είναι σε θέση να σας παραπέμψει σε μια μαία με ειδίκευση στην ψυχική υγεία, η οποία να μπορεί να προσφέρει πρόσθετη εξειδικευμένη υποστήριξη.

«Τη μια μέρα είσαι σίγουρη και ενθουσιασμένη, όμως την επόμενη μέρα μπαίνουν μέσα σου οι αμφιβολίες και φοβάσαι ότι το μωρό δεν κινείται. Πριν το καταλάβεις νιώθεις σαν νευρωτική», 
Amy, η οποία έχασε τον γιο της Jack στις 27 εβδομάδες

Συμβουλές για να νιώθετε αίσθημα ασφάλειας κατά την κύηση μετά από εμβρυϊκό θάνατο

• Προσπαθήστε να μην κρατάτε τίποτα μέσα σας – ενημερώστε τη μαία, τους ιατρούς ή το νοσοκομείο σας αν φοβάστε για κάτι, αν χρειάζεστε κάποιο επιπλέον υπερηχογράφημα ή αν θέλετε να συζητήσετε σχετικά με οποιονδήποτε φόβο σας. Μερικοί ανησυχούν μήπως έτσι «σπαταλήσουν τον χρόνο των άλλων» – δεν τον σπαταλάτε, και κανείς δεν θα το σκεφτεί έτσι.
• Να παρακολουθείτε τις κινήσεις του μωρού σας και να αναφέρετε αμέσως οποιαδήποτε μείωση. Το νοσοκομείο είναι ανοιχτό επί 24ώρου βάσεως και μπορείτε να πάτε και τα Σαββατοκύριακα αν χρειαστεί.
• Στις επισκέψεις να έχετε πάντα μαζί σας μια λίστα ερωτήσεων και ένα στυλό για να σημειώνετε τα σημαντικά σημεία. Αυτό μπορεί να σας φανεί χρήσιμο, επειδή το άγχος μπορεί να σας δυσκολεύει να θυμάστε κάποια πράγματα που θα ακούσετε εκείνη την ώρα και μπορεί να σας αποσπά την προσοχή από την απορρόφηση όλων των πληροφοριών.
• Ενημερώστε τη μαία σας σχετικά με τις ιδιαίτερα δύσκολες για εσάς ημερομηνίες και ώρες. Για παράδειγμα, ίσως θελήσετε να ζητήσετε ένα επιπλέον υπερηχογράφημα ή παρακολούθηση περίπου την ώρα που απεβίωσε το μωρό σας, για να αισθανθείτε ηρεμία.
• Αν δεν έχει ήδη σημειωθεί με οποιονδήποτε τρόπο στο ιστορικό σας ότι βιώσατε προηγούμενο περιστατικό εμβρυϊκού θανάτου, ζητήστε να σημειωθεί.
• Καλό θα ήταν να έρθετε σε επαφή με κάποια άλλη μαμά που είχε παρόμοια εμπειρία. Μπορεί πραγματικά να σας βοηθήσει να μιλήσετε με κάποιον που καταλαβαίνει.
• Δοκιμάστε να γράψετε τις σκέψεις και τις ανησυχίες σας. Πολλοί χρησιμοποιούν το ημερολόγιο ως μέσο απελευθέρωσης των συναισθημάτων, των φόβων και των ανησυχιών τους.
• Ζητήστε από τον πάροχο φροντίδας να σας κάνει μια περιήγηση ώστε να δείτε τον χώρο στον οποίο θα γεννήσετε. Μια εικόνα του χώρου και της διάταξης πριν από την πιθανή ημέρα τοκετού μπορεί συχνά να διώξει μερικές ανησυχίες μας, ειδικά αν πρόκειται για διαφορετικό νοσοκομείο.
• Μην πιεστείτε πολύ να ετοιμάσετε τσάντα με πράγματα για το νοσοκομείο ή να αγοράσετε αντικείμενα για το μωρό σας. Συχνά οι μαμάδες αισθάνονται ότι αυτό μπορεί να είναι γρουσουζιά και τα περισσότερα από αυτά δεν είναι άμεση ανάγκη να τα έχετε.

«Κατάλαβα ότι ο καλύτερος τρόπος για να διαχειριστώ και να αντιμετωπίσω τα συναισθήματά μου ήταν να τα συζητάω, ειδικά με τις δυο φίλες μου που περνούσαν κάτι παρόμοιο. Τότε μπορέσαμε να μιλήσουμε για τα παιδιά που χάσαμε. Επίσης, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μου κράτησα ημερολόγιο, οπότε αν ποτέ ένιωθα ότι έπρεπε να εκφράσω τα συναισθήματά μου, είχα αυτό». 
Jennifer, η οποία έχασε τον γιο της Alexander στις 36 εβδομάδες

«Δεν ετοιμάσαμε απολύτως τίποτα. Αναβάλαμε τα όποια σχέδια μετακόμισης – δεν μπορούσα να αντέξω τη σκέψη να αγοράσω ένα σπίτι με υπνοδωμάτια που μπορεί να μην γεμίζαμε ποτέ».
Ellen

Η εγκυμοσύνη μπορεί να μοιάζει με μια ατελείωτη αιωνιότητα.
• Ζήστε την κάθε ημέρα ξεχωριστά. Αν είναι απαραίτητο, χωρίστε την ημέρα σε τμήματα: ίσως πρωί, απόγευμα και βράδυ. Να λέτε μέσα σας, θα περάσω το πρωί κάνοντας μια βόλτα και παίρνοντας λίγο καθαρό αέρα.
• Φροντίστε τον εαυτό σας με επιπλέον προσοχή. Το πένθος είναι κουραστικό, ακόμα περισσότερο αν είστε έγκυος.
Η φροντίδα του εαυτού σας –δίνοντάς του χρόνο για ξεκούραση και κάνοντας πράγματα που απολαμβάνετε ή που σας χαλαρώνουν– θα σας βοηθήσει να περνάτε την κάθε ημέρα.

Ανατροφή παιδιών μετά από εμβρυϊκό θάνατο
Η ανατροφή των παιδιών που γεννιούνται μετά την απώλεια ενός μωρού μπορεί να φέρει επιπλέον άγχος. Τα μωρά μοιάζουν πολύ εύθραυστα και οι αντικρουόμενες συμβουλές από εγχειρίδια και βιβλία γονικής φροντίδας μπορούν να φέρουν επιπλέον σύγχυση και ανησυχία: «Το κάνω σωστά;» «Είναι καλά;»

Όταν κάποιος έχει βιώσει τον θάνατο είναι πολύ πιο δύσκολο να υποθέσει ότι όλα είναι καλά. Κάντε ό,τι αισθάνεστε ότι είναι απαραίτητο για να ανακουφίζετε το άγχος σας και να αντεπεξέλθετε τους πρώτους μήνες. Βάλτε το μωρό σας να κοιμάται κοντά σας στο δωμάτιό σας, χρησιμοποιήστε συσκευές παρακολούθησης βρεφών ή ελέγχετέ τις συχνά κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αν έχετε τη δυνατότητα, εξηγήστε τους φόβους σας στους κοντινούς σας ανθρώπους και ζητήστε τους να σας βοηθούν και να προσέχουν λίγο το μωρό, ώστε να μπορείτε να κοιμάστε.

«Πιστεύω επίσης ότι ο τρόπος με τον οποίο ο εμβρυϊκός θάνατος μπορεί να σε επηρεάσει ως γονέα είναι κάτι εντελώς υποτιμημένο και δεν έχει τεκμηριωθεί πραγματικά. Παρά τις συνεχείς υπενθυμίσεις μου στον εαυτό μου να απολαμβάνω ‘τη στιγμή’, οι πρώτοι έξι μήνες της ζωής του μωρού του ουράνιου τόξου είναι λίγο μπερδεμένοι. Οι μαίες και οι επισκέπτες υγείας μάς έλεγαν συνέχεια να κοιμηθούμε, όμως ο σύζυγός μου και εγώ θέλαμε να πηγαίνουμε εναλλάξ και να βλέπουμε αν ο μπέμπης αναπνέει. Νόμιζα ότι δεν καταλάβαιναν πόσο υψηλός ήταν ο κίνδυνος και πόσο πολύτιμος ήταν ο μπέμπης. Είμαι ακόμα πολύ εξαρτημένη από μια συσκευή παρακολούθησης της αναπνοής στο δωμάτιό του, κάτι που ποτέ δεν χρειαζόμουν με τον πρώτο μου γιο. Μόλις κάποιο από τα παιδιά σου πεθάνει, συνειδητοποιείς ότι το κακό μπορεί να συμβεί στον καθένα, και συνέχεια σκέφτεσαι το χειρότερο. Οι καλοί μου φίλοι που στάθηκαν μαζί μου σε όλο αυτό το ταξίδι μου είπαν απλά να κάνω ό,τι θα μπορούσε να με βοηθήσει να αντεπεξέλθω».
Ellen

Ομάδα υποστήριξης
Τον τελευταίο καιρό έχει δημιουργηθεί μια εξαιρετικά υποστηρικτική κοινότητα ανθρώπων με κύριο θέμα την απώλεια εγκυμοσύνης. Όλοι γράφουν με συγκινητικό τρόπο σχετικά με τις εμπειρίες τους από την απώλεια, τη ζωή μετά την απώλεια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την εγκυμοσύνη και την εγκυμοσύνη / ανατροφή των παιδιών μετά την απώλεια.

«Όταν ο γιος μου γεννήθηκε νεκρός, δεν μπόρεσα να βρω και να διαβάσω κάτι για τις προσωπικές εμπειρίες της μαμάς και τι να περιμένω… Χρειαζόμουν κάτι αληθινό, κάτι με το οποίο θα μπορούσα να ταυτιστώ».
Hannah Pontillo

Εδώ θα βρείτε κοινούς ιατρικούς όρους που σχετίζονται 
με τον εμβρυϊκό θάνατο.

Αναισθησιολόγος
Οι αναισθησιολόγοι είναι γιατροί που ειδικεύονται στην ανακούφιση του πόνου. Μπορούν να χορηγήσουν επισκληρίδιο, ραχιαία ή γενική αναισθησία, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο.

Αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο (γνωστό και ως σύνδρομο του Hughes ή ΑΦΣ)
Το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο είναι μια πάθηση κατά την οποία το αίμα δημιουργεί θρομβώσεις, εμποδίζοντας τη σωστή ανάπτυξη του πλακούντα.

Αποβολή
Αποβολή είναι η απώλεια του εμβρύου πριν από τις 24 εβδομάδες κύησης. Η πρώιμη αποβολή συμβαίνει στις πρώτες 12 εβδομάδες της εγκυμοσύνης, ενώ η όψιμη μεταξύ της 14ης και της 24ης εβδομάδας.

Αποκόλληση πλακούντα
Αποκόλληση πλακούντα συμβαίνει όταν ο πλακούντας αρχίζει να αποκολλάται από το εσωτερικό του τοιχώματος της μήτρας πριν από τη γέννηση του βρέφους. Αποτελεί επείγον περιστατικό, καθώς το μωρό σας χρειάζεται τον πλακούντα για να συνεχίσει να αναπτύσσεται και να παραμείνει υγιές.

Διαταραχή μετατραυματικού στρες
Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) είναι μια ψυχική πάθηση που εμφανίζεται σε ανθρώπους που έχουν υποστεί βαρύ συναισθηματικό τραύμα.

Εμβρυϊκές κινήσεις
Πρόκειται για τις κινήσεις ενός εμβρύου μέσα στη μήτρα της μητέρας του. Ορισμένες φορές οι μητέρες τις αντιλαμβάνονται στην αρχή σαν φτερουγίσματα και αργότερα, όταν το βρέφος μεγαλώνει, σαν μικρά λικνίσματα ή κλωτσιές. Η μειωμένη κινητικότητα μπορεί να αποτελέσει την πρώτη ένδειξη επιπλοκής και θα πρέπει να αναφερθεί πάραυτα στο νοσοκομείο.

Εμβρυϊκός θάνατος κατά τη διάρκεια της γέννας
Ο εμβρυϊκός θάνατος κατά τη διάρκεια της γέννας αναφέρεται στην περίπτωση που το μωρό πεθαίνει αφού ξεκινήσει ο τοκετός.

Εμβρυϊκός θάνατος πριν από τη γέννα
Ο εμβρυϊκός θάνατος πριν από τη γέννα αναφέρεται στην περίπτωση που το μωρό πεθαίνει στη μήτρα πριν ξεκινήσει ο τοκετός.

Ενδοηπατική χολόσταση της κύησης (ICP) ή μαιευτική χολόσταση (OC)
Η μαιευτική χολόσταση είναι πάθηση του ήπατος που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της κύησης και προκαλείται από συσσώρευση χολικών οξέων και άλλων ουσιών στο συκώτι, τα οποία μετά μεταφέρονται στο αίμα της μητέρας.

Εμβρυϊκή καθυστέρηση της ανάπτυξης (FGR) ή ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης (IUGR)
Η περίπτωση στην οποία η ανάπτυξη ενός μωρού στη μήτρα καθυστερεί ή έχει σταματήσει, ονομάζεται εμβρυϊκή καθυστέρηση της ανάπτυξης (FGR). Η FGR μπορεί να θέσει τα βρέφη σε κίνδυνο εμβρυϊκού θανάτου και αν εντοπιστεί σύντομα, υπάρχει πιθανότητα θεραπείας. Διαβάστε περισσότερα για την FGR.

Προεκλαμψία
Η προεκλαμψία είναι μια πάθηση που επηρεάζει τις εγκύους, συνήθως μετά την 20ή εβδομάδα. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση (υπέρταση) σε συνδυασμό με την παρουσία πρωτεΐνης στα ούρα (πρωτεϊνουρία) μπορεί να προκαλέσουν διάφορα συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, ναυτία, οίδημα ή προβλήματα στην όραση.

Πρόπτωση ομφάλιου λώρου
Η πρόπτωση ομφάλιου λώρου συμβαίνει όταν ο ομφάλιος λώρος περάσει μέσα από τον τράχηλο πριν από το μωρό. Πρόκειται για σοβαρή επιπλοκή, αφού μπορεί να παγιδευτεί μαζί με το σώμα του μωρού καθώς περνούν τη γεννητική οδό, μειώνοντας έτσι τη λήψη οξυγόνου στο μωρό.

Στρεπτόκοκκος ομάδας Β (GBS)
Ο Στρεπτόκοκκος ομάδας Β είναι βακτήριο που προκαλεί σοβαρές ασθένειες σε ανθρώπους όλων των ηλικιών. Στα νεογέννητα μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρός, μπορεί όμως να αποφευχθεί με τη χορήγηση αντιβιοτικών στη μητέρα κατά τη διάρκεια του τοκετού.

Τράχηλος
Ο τράχηλος αποτελεί το πέρασμα που ξεκινάει από το τέλος της μήτρας και οδηγεί στον κόλπο. Φυσιολογικά, ο τράχηλος είναι κλειστός και πολύ στενός. Όταν γεννάτε, ο τράχηλος ανοίγει για να επιτρέψει την έξοδο του μωρού μέσω του κόλπου.

Χρωμοσωμικές ανωμαλίες
Αν το μωρό έχει υπερβολικό ή πολύ ελάχιστο αριθμό χρωμοσωμάτων, δεν θα αναπτυχθεί σωστά στη μήτρα. Θεωρείται ότι οι χρωμοσωμικές ανωμαλίες αποτελούν πιθανό αίτιο της πρόωρης αποβολής (πριν από τις 12 εβδομάδες).

Νεκροψία – Νεκροτομή μετά τον εμβρυϊκό θάνατο

Πληροφορίες και υποστήριξη για τις νεκροψίες-νεκροτομές στα θνησιγενή βρέφη

Νεκροψία-Νεκροτομή είναι η εξέταση του σώματος του μωρού σας, ώστε να γίνουν γνωστά τα αίτια θανάτου. Λίγο μετά τη γέννηση του μωρού σας θα ερωτηθείτε αν θέλετε να γίνει νεκροψία-νεκροτομή.

Δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις η νεκροψία-νεκροτομή στα θνησιγενή βρέφη δεν δείχνει την αιτία του θανάτου, οπότε ακόμη και μετά την εν λόγω εξέταση μπορεί να μη μάθετε την αιτία θανάτου του μωρού σας. Μπορεί όμως να σας βοηθήσει να μάθετε τι δεν προκάλεσε τον θάνατο του μωρού.

Οι νεκροψίες-νεκροτομές επιτρέπουν επίσης στους ερευνητές να συγκεντρώσουν στοιχεία αναφορικά με τις αιτίες της θνησιγένειας, με σκοπό την αποφυγή περισσότερων θανάτων στο μέλλον.

Οι νεκροψίες-νεκροτομές εκτελούνται πάντα με σεβασμό στο βρέφος. Οι τομές διατηρούνται όσο το δυνατόν μικρότερες και το πρόσωπο, τα χέρια, τα πόδια, οι παλάμες και τα πέλματα παραμένουν συνήθως άθικτα. Είναι σχεδόν απίθανο να δείτε σημάδια της νεκροτομής, όταν το σώμα του μωρού είναι προσεκτικά καλυμμένο με τα ρούχα, κάποιο καπέλο ή κουβέρτα.

Παρόλο που οι νεκροψίες-νεκροτομές αποτελούν τον «χρυσό κανόνα» της έρευνας και συχνά αποκαλύπτουν σημαντικές πληροφορίες, υπάρχουν κι άλλοι τρόποι διερεύνησης των εμβρυϊκών θανάτων, όπως:
• μη επεμβατικές εξετάσεις – κλινικές εξετάσεις ή μαγνητική τομογραφία.
• ελάχιστα επεμβατικές εξετάσεις – εξετάσεις αίματος της μητέρας και του πατέρα και ιστολογική εξέταση του πλακούντα.

Ποιος εκτελεί τη νεκροψία-νεκροτομή;
Η νεκροψία-νεκροτομή διενεργείται από έναν περιγεννητικό ή παιδιατρικό παθολογοανατόμο, ο οποίος ειδικεύεται στον προσδιορισμό των συνθηκών θανάτου στα μωρά.

Η μαία ή ο γιατρός σας θα σας ρωτήσουν αν συναινείτε στη διεξαγωγή νεκροψίας-νεκροτομής. Νομικά, δεν μπορεί να διεξαχθεί χωρίς τη γραπτή σας συναίνεση, εκτός αν δώσει σχετική εντολή ο ιατροδικαστής ή ο εισαγγελέας.